Εγεννήθηκα ακριβώς έδεκει… Δίπλα από τα “40 Κύματα”. Δεν ήξερα μέχρι σήμερα ότι οι Σκάλες, δίπλα από το 2ο Δημοτικό Σχολείο Ζακύνθου, εκείνο ακριβώς που ερήμωσε από τις φωνές των παιδιώνε, έδεκει όπου μάθαμε πάρα πολλοί τα πρώτα μας γράμματα, λεγότανε τα “40 κύματα”… Εγεννήθηκα στην μέση της οδού Αργυροπούλου, και ας μού επιτραπεί στο άρθρο αυτό να χρησιμοποιήσω πρώτο ενικό, γιατί εδώ ακριβώς είναι η γειτονιά μου. Η ενορία της Αναλήψεως… Έτσι λοιπόν, στις σκάλες, ή αλλιώς “40 κύματα”… Παιδιά ήμασταν τα γειτονόπουλα, ετρέχαμε με τα ποδήλατα, τσι κατεβαίναμε από το σίδερο που υπήρχε πριν από την ανάπλαση, σκαρφαλώναμε για να ανέβουμε και να παίξουμε στο προαύλιο του 2ου Δημοτικού, και μαθαίνω σήμερα, σε ένα άρθρο του Αειμνήστου ΑΝΤΩΝΙΟΥ Π. ΞΕΝΟΥ ο οποίος έβγαζε ένα περιοδικό, το “Ματιές και Μνήμες από την Ζάκυνθο” αλλά αρθρογραφούσε και στην “‘Αποψη” του Κώστα Μαλαπέτσα, ότι η περιοχή λεγόταν “40 κύματα”… Ας αντιγράψουμε το άρθρο του Αντώνη Ξένου αφού πλέον ούτε το περιοδικό του βγαίνει αλλά ούτε υπάρχει στα βιβλιοπωλεία για να το αγοράσεις:
ΟΙ ΑΠΑΝΟΥ ΜΕΡΙΕΣ:
“Σήμερα θα μιλήσουμε για τα “40 κύματα” και την περιοχή του Δυτικού Γέττου. Δεν υπάρχει η αμφιβολία ότι η ονομασία “40 κύματα” προήλθε από το γεγονός ότι πριν από τους Βενετούς και την δημιουργία της πόλης του Αιγιαλού, επί κυριαρχίας των Δε Τόκκων ή και προγενέστερα, η θάλασσα έγλυφε το πλατύσκαλο της μεγάλης αυτής σκαλινάδας. Το γεγονός επιβεβαιώνεται αφού ιστορικά αναφέρεται ότι οι Άγιοι Απόστολοι και η Ακάθιστος βρισκόταν στον Αιγιαλό. Οπωσδήποτε υπάρχουν Ζακυνθινοί που έζησαν στην προσεισμική περίοδο και γνώρισαν από κοντά τους Εβραίους και την συνοικία τους το Γέττο που έκλεινε με πορτόνια μέχρι το 1862, τα οποία είχαν τοποθετήσει οι Βενετοί. Εκεί, στην οδό Ακαθίστου (σήμερα οι προφεσόροι τής άλλαξαν την θέση), υπήρχε μια δημόσια βρύση που τροφοδοτούσε -με Θεούς και δαίμονες- ολόκληρη την Οβρεακή και την γύρω Χριστιανική περιοχή, αφού άλλη πιο κοντινή βρύση δεν υπήρχε παρά μόνον στην Ανάληψη, προς τα Μανιάτικα και στο καντούνι του Γαλβάνη. Στο δυτικό, λοιπόν, τμήμα του Γέττου, υπήρχε μια μεγάλη σκαλινάδα με την ονομασία “40 κύματα” και την μεν προέλευση της ονομασίας αναφέραμε ήδη στον πρόλογο, ενώ είναι πιθανόν να αποτελούσε έναν από τους βασικούς δρόμους που οδηγούσαν στο Κάστρο πριν κατασκευαστεί η Καινούργια Ρούγα (Ψήλωμα) και φυσικά στις συνοικίες που βρισκόταν στις ανατολικές κλιτύες του Κάστρου. Όλα αυτά βέβαια, πριν το 1520 που άρχισε να διαμορφώνεται η πόλη του Αιγιαλού. Τα πρώτα δε σκαλούνια της πέτρινης αυτής σκαλινάδας πρέπει να είχαν επισκευαστεί επί “Προστασίας” ή και νεώτερα γιατί ήταν τσιμεντένια. Ας δούμε τώρα με δυο λόγια την περιοχή. Η σκαλινάδα μέχρι τους σεισμούς του 1953 αποτελούσε κύρια πρόσβαση για της Απάνου μερίες, όμως τα περισσότερα σκαλούνια της ήταν σπασμένα και χορταριασμένα. Ο Δήμος από ότι φαίνεται, είχε πλήρη αδιαφορία για την συντήρησή της. Στο σημείο ακριβώς που είχε αφετηρία η σκαλινάδα, βρισκόταν και η μοναδική βρύση. Το δυτικό σύνορο της Οβρεακής με το πορτέλο που είχαν τοποθετήσει οι Βενετοί και καταργήθηκε το 1862, ήταν η οδός Ακαθίστου, από την ομώνυμη εκκλησία, η οποία μετασεισμικά για κάποιους λόγους μεταφέρθηκε σ’ ένα στενό δρομάκι, ενώ προσεισμικά είχε αφετηρία την οδό Γαλβάνη και τερμάτιζε στο πλάτωμα του Αγίου Σπυρίδωνα. Η οδός αυτή φιλοξενούσε κάμποσα Εβραϊκά σπίτια, τα περισσότερα από τα οποία ήταν ερμητικά κλειστά λόγω της αναχωρήσεως των Εβραίων για το νεοσύστατο κράτος του Ισραήλ, όλα τα άλλα σπίτια ήταν Χριστιανικά. Δεξιά της σκαλινάδας υπήρχε το ανώγειο σπίτι του Μόρδου και της Έστε (Εβραίοι) και αριστερά το οινομαγειρείο του Σπύρου Μανταλά ή Καλύβα ή Κότσιφα. Ανεβαίνοντας τα σπασμένα σκαλούνια, άλλα μεγάλα άλλα τσουρούδικα και περνώντας ένα μικρό χαλέπεδο, φτάναμε στην μπασία του Σωκράτη Μελισσηνού (Ναίσκε) με το τεράστιο περιβόλι στο οποίο σήμερα ο γιός του Διονυσάκης έχει φτιάξει ένα μέγαρο. Αριστερά, μετά από ένα ερειπωμένο σπιτάκι υπήρχε το κατώι του Γιάννη Δρογγίτη του τσαγκάρη που είχε τρία παιδιά, την Μαρία, την Τασία και τον Νιόνιο, που πέθανε πριν τέσσερα χρόνια. Το σπίτι αυτό, ανώγειο με ένα τεράστιο περιβόλι, το πήρε ο αναδασμός μαζί με άλλα πολλά για να χτιστεί το 2ο Δημοτικό Σχολείο και για τα οποία θα αναφερθούμε σε άλλο σημείωμά μας και για την οδό Κοκκίνη. Ο δε Δρογγίτης μεταφέρθηκε στο πριν από την μπασία του Ναίσκε χαλέπεδο. Η μεγάλη αυτή σκαλινάδα με τα δυο της πλατύσκαλα τερμάτιζε στην οδό Κοκκίνη, αντίκρυ απ’ το μεγάλο σπίτι μου, που το αποτελούσανε εννιά κάμερες μαζί με το μετζάο, τα περιβόλια του, τις αυλές του και το αρτεσιανό πηγάδι του για τα οποία θα μιλήσουμε σε άλλο τεύχος. Η μεγάλη σκαλινάδα, μετασεισμικά όπως δείχνει και η φωτογραφία της προηγούμενης σελίδας, άλλαξε μορφή, έγινε μια πεντάμορφη “Κοντέσσα” με άπλετο φωτισμό και με μαρμάρινα σκαλούνια, η εξέλιξις βλέπετε πηγαίνει παντού”…
“ΜΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΖΑΚΥΝΘΟ” – Τεύχος 20 – ΑΘΗΝΑ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 2007
