Ο Αείμνηστος και πολυγραφότατος Διονυσάκης Μελίτας ήταν φίλος του πατέρα μου. Και μού είχε θεωρώ και ένιωθα, μεγάλη εκτίμηση. Έτσι, στο βιβλίο του “Ντόπια και … Ξενωτικά” εκδόσεων Μπάστα έκδοσης έτους 2000, βρήκα ένα πολύ ωραίο δημοσίευμά του με τίτλο “Καμπαναρία”. Σάς το παραθέτω ως έχει:
Ένας από τους πολύ μεγάλους πόνους του Ζακυνθινού, που τα ‘φησε η δοκιμασία της Αυγουστιάτικης κοσμοχαλασιάς του πενήντα τρία, ήτανε, πως τη μέλλουσα ν’ ανοικοδομηθεί (όποτε δηλαδή ήθελε ανοικοδομηθεί) Ζάκυνθο, δε θα τη στολίζανε πια, τα φημισμένα ψηλά της καμπαναρία. Τώρα βέβαια, σε κάθε Εκκλησία που θα φτιαχνότανε, θα προβλέπανε οι κατασκευαστές της κι ένα κομμάτι τοίχου, όπου θα κρεμάγανε τις καμπάνες, αυτές που περισωθήκανε από την καταστροφή. Ένα κωδωνοστασιάκι τση συμφοράς παναπεί, σαν κι εκείνο που μαζί με την πρώτη ξύλινη εκκλησία, μαστορεύτηκε στο σημερνό προαύλιο του πρώτου Γυμνασίου της πόλης. Καμπαναρίο όμως πυργωτό, Ζακυνθινό, που θα σκόρπαγε τα καμπανίσματά του στα τέσσερα σημεία του νησιωτικού μας ορίζοντα, ορισμένα δε θα ‘βλεπε η Ζάκυνθός μας. Και την προοπτική αυτή, δεν την υπαγορεύανε μόνο οι κάθε λογής δυσχέρειες (γιατί ό,τι κουβέντα και να ‘κανες σε ισοπεδωμένονε τόπο για ξαναχτίσιμο καμπαναρίου, θα χαρακτηριζόσουνα λίαν επιεικώς, αν όχι τίποτ’ άλλο, πώς διαθέτεις μπόλικη… φαντασία) αλλά κι η τετράγωνη λογική. Αφού σε καμία περίπτωση, η ασφάλεια των κατοικούντων, δε θα επέτρεπε την όπια ανέγερση πυργωτών κτισμάτων, σε περιοχή που τα βιβλικά αντισηκώματά της, είναι από αιώνες γνωστά. Κι ήτανε, μα την αλήθεια, πόνος ψυχής, ετούτη η έλλειψη καμπαναρίων, σε μία κοινωνία ανθρώπων που ‘χε μαθημένο από γεννησιμιού της να ζει αντάμα με τα καμπανίσματά τους. Που οι χαρές της αλλά και οι λύπες της, εκφράζονταν από το καμπαναρίο της γειτονιάς. Που το ίδιο καμπαναρίο άλλοτε τους νανούριζε ή τους ξύπναγε, κι άλλοτε τους ενθουσίαζε ή τους … σωχάδιαζε.. Κι αυτά φυσικά, για τότες. Γιατί πριν να κλείσει καλά καλά η πρώτη δεκαετία από τον σεισμό του ’53 και τα πράγματα αρχίσανε ν’ αλλάζουνε. Όπου πρώτο και καλύτερο ξεφυτρώνει το καμπαναρίο – σύμβολο της πόλης. Εκείνο δηλαδή του Πολιούχου. Αψηλό, καμαρωτό, γλυκόφωνο, γεμίζει πάλι τον χώρο ομπρός από την τρισυπόστατη Εκκλησία. Εδεκεί το γύρω πάλι, αναστυλώνεται, με τα ίδια ευτυχώς υλικά, και το ιστορικό καμπαναρίο της Φανερωμένης. Ανασκουμπώνεται στο μεταξύ κι η ύπαιθρη χώρα όπου οι άξιοι χωρικοί, αδιαφορώντας οι περισσότεροι, αν είν’ ακόμα καρα – γιαπί το δικό τους το σπίτι, προσφέρουνε γενναία για το καμπαναρίο του χωριού τους. Για να ιδούμε σε λίγο ολοκληρωμένα, τα νέα όμορφα καμπαναρία του Γερακαρίου (Μέσου και Άνω), του Μπελουσιού, του Σκουληκάδου, του Κατασταρίου και πάει λέγοντας. Στη χώρα πάλι, μέσα στην πρώτη δεκαετία, θ’ ανεγερθεί από θεμελιού, το καμπαναρίο του Αγίου Μάρκου των Καθολικών, ντεκόρ απαραίτητο για την πάνου Πλατεία. Ως και της Κυράς της Χρυσοπηγής στου Μπόχαλη, που ξαναδίνει στο τοπίο τη γνώριμη παραδοσιακή του φυσιογνωμία. Και στην συνέχεια ως τις ημέρες μας, θα σταθούμε μάρτυρες του τιτάνιου αγώνα του Βαρβιάνη όπου καταλήγει αισίως, στο γραφικό καμπαναρίο της Πικριδιώτισσας, παραδοσιακό και τούτο. Μα και στην φιλοδοξία των Αη – Λαζαριότωνε, να σηκώσουνε και ετούτοι, (για πρώτη τους φορά), πυργωτό καμπαναρίο. Ακολούθησε η Ανάληψη που οικοδομεί ένα κομψό καμπαναρίο, τάλε – κουάλε μ’ εκείνο τ’ αλησμόνητο της Οδηγήτριας. Ενώ από την άλλη πάλι μερία, έρχεται η Μητρόπολη (Άγιος Νικόλας των Ξένων), ν’ αναστήσει το θρυλικό καμπαναρίο των Αγίων Πάντων. Και προχθές τέλος, (12η Αυγούστου), οι Αγιοτριαδιώτες, εικοσιοχτώ ακριβώς χρόνια ύστερα από τον σεισμό, θεμελιώνουνε το δικό τους καμπαναρίο. Και με το που θα ολοκληρωθεί, αποκτάνε πάλε οι ζακυνθινοί τα καμπαναρία τους! Εκείνοι όμως που θα τους λείπουνε απελπιστικά, θα είναι οι κλαμπανάροι. Γιατί κλαμπανάροι που να χτυπάνε γκιούστα και μαγκιόρα τσι καμπάνες, σπανίζουνε την εποχή μας. Και μη γελάτε, γιατί το σημαντάρισμα είναι αληθινή τέχνη. Έτσι δε μένει, παρά να φροντίσουνε, έστω και για χόμπυ, οι νέοι κάτοικοι ετούτης της χώρας, να μάθουνε να κουνούνε σωστά το κλωσσίδι. Αν ναι, ετότενες, καληώρα στους πατεράδες τους που τα χτίσανε. Αν όχι, ας βάλουνε εκεί στ’ αψηλά, ένα στερεοφωνικό, (και όχι, να χαρείτε, κάτι αυτοματισμούς που καμπανίζουνε μωραΐτικα), όπου μία μαγνητοταινία, θ’ αναλάβει τη δουλειά το γραφικού κλαμπανάρου. Ζήτημα, μάλλον, προσαρμογής θα ‘ναι…
ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΜΕΛΙΤΑΣ – 11/9/1981
Παναγία Κρυονερίτισσα 
Άγιος Λύπιος
Άγιος Δημήτριος Μελινάδου 
Χρυσοπηγή Μπόχαλης
Προσεισμικοί Άγιοι Πάντες (Αρχείο Λευτέρη Ταταρίδη)
Άγιος Ιωάννης Θεολόγος Λούχας 
Άγιος Νικόλαος Κοιλιωμένου 
