Ολόκληρος ο πανηγυρικός λόγος για την εορτή της Ενώσεως της Επτανήσου με την υπόλοιπη Ελλάδα που εκφώνησε η Καθηγήτρια Φιλόλογος κ. ΜΑΡΙΑ ΑΓΡΙΟΥ παρατίθεται πιο κάτω. Λόγος που εκφωνήθηκε στον Ιερό Ναό Αναλήψεως την Πέμπτη 21η Μαΐου 2026.
Σήμερα, 21 Μαΐου, συγκεντρωθήκαμε με σεβασμό και συγκίνηση, για να τιμήσουμε μία από τις λαμπρότερες στιγμές της ελληνικής ιστορίας: την Ένωση των Επτανήσων με την μητέρα Ελλάδα το 1864.
Η ημέρα αυτή δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική επέτειο. Είναι σύμβολο αγώνα, πίστης και αδιάκοπης προσήλωσης ενός λαού στην ελευθερία και την εθνική του ταυτότητα.
Η πορεία των Επτανήσων προς την Ένωση υπήρξε μακρά και δύσβατη. Ήδη από το 1797, με την αποχώρηση των Ενετών και την άφιξη των Γάλλων, άρχισε μια περίοδος πολιτικών ανακατατάξεων. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1800, ιδρύθηκε η «Πολιτεία των Επτά Ενωμένων Νήσων», το πρώτο ημιαυτόνομο ελληνικό κράτος των νεότερων χρόνων, με Σύνταγμα και θεσμούς, γεγονός που καλλιέργησε ακόμη περισσότερο την εθνική συνείδηση των κατοίκων.
Το 1815 τα Επτάνησα πέρασαν υπό την αγγλική «προστασία». Μια προστασία που στην πράξη αποδείχθηκε σκληρή και πολλές φορές άδικη. Οι Άγγλοι διοίκησαν τα νησιά με αυταρχισμό, συγκεντρώνοντας όλες τις εξουσίες στα χέρια των αρμοστών και καταπνίγοντας κάθε φωνή ελευθερίας.
Και όμως, μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, ο λαός των Επτανήσων δεν λύγισε. Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμη και κάτω από την ξένη κυριαρχία, οι Επτανήσιοι ένιωθαν και δήλωναν Έλληνες. Δεν παρασύρθηκαν από τις υποτιθέμενες «ευεργεσίες» της αποικιοκρατικής διοίκησης, αλλά έβλεπαν καθαρά ότι η ελευθερία τους ήταν αδιαπραγμάτευτη.
Δεν λησμόνησαν ποτέ την ελληνική τους καταγωγή. Δεν απαρνήθηκαν τη γλώσσα, την πίστη και τις παραδόσεις τους. Αντίθετα, τις κράτησαν ζωντανές και τις ενίσχυσαν. Με τη δύναμη της παιδείας, της μουσικής, της ποίησης, διατήρησαν άσβεστη τη φλόγα της ελευθερίας. Στον έναν ώμο κρεμούσαν το όπλο και στον άλλο «τη λύρα τη δίκαιη».
Σημαντικό ρόλο στον αγώνα αυτό διαδραμάτισε το κίνημα του Ριζοσπαστισμού, που γεννήθηκε στα Ιόνια νησιά και εξέφρασε με τόλμη το αίτημα για Ένωση με την Ελλάδα, αλλά και για δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη. Οι πρωτεργάτες του κινήματος αυτού, όπως ο Ηλίας Ζερβός-Ιακωβάτος, ο Μομφεράτος, ο Λειβαδάς και άλλοι, αποτέλεσαν φωτεινά παραδείγματα αγωνιστικότητας και φιλοπατρίας.
Οι αγώνες, οι θυσίες και οι διώξεις υπήρξαν πολλές. Οι Επτανήσιοι υπέστησαν φυλακίσεις, εξορίες και καταπιέσεις. Όμως δεν εγκατέλειψαν ποτέ τον στόχο τους.
Και έτσι φτάσαμε στη μεγάλη στιγμή.
Στις 21 Μαΐου λοιπόν 1864 τις πρώτες πρωινές ώρες κατέπλευσαν στο λιμάνι της Κέρκυρας τα πλοία του ελληνικού στόλου που έφερναν την ελληνική στρατιωτική δύναμη, προκειμένου να παραλάβει επισήμως από τις αγγλικές δυνάμεις την πόλη. Στις 11.30 το πρωί σύμφωνα με το πρωτόκολλο ο αρμοστής Στορξ ανήλθε στις βαθμίδες του θρόνου των ανακτόρων και εξέφρασε την ικανοποίησή του που παραδίδει τα Επτάνησα ευημερούντα. Λίγες ώρες αργότερα, η τελετή ολοκληρώθηκε και η ελληνική σημαία υψώθηκε στα κάστρα, σηματοδοτώντας το τέλος μιας μακράς περιόδου ξένης κυριαρχίας. Ήταν στιγμές ανεπανάληπτες. Στιγμές που χαράχτηκαν ανεξίτηλα στη μνήμη των ανθρώπων.
Στις 22/07/1864, οι εκπρόσωποι των Επτανήσων έγιναν δεκτοί στην Εθνοσυνέλευση, όπου μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού και εθνικής συγκίνησης έδωσαν τον όρκο τους. Εκεί, ο μεγάλος ποιητής Αριστοτέλης Βαλαωρίτης εξέφρασε με συγκλονιστικό τρόπο την αγάπη των Επτανησίων προς την Ελλάδα. Ο Βαλαωρίτης είχε εκφράσει την αγάπη του για την πατρίδα και λίγες μέρες νωρίτερα και εκτός της βουλής των Ελλήνων με το ωραίο ποίημα «Ασπασμός προς τη μητέρα Ελλάδα»:
«Άνοιξε μάνα μας γλυκειά την άφθαρτη καρδιά σου κι αγκάλιασέ τα τα φτωχά, τα μαύρα τα παιδιά σου…»
Σήμερα, τόσα χρόνια μετά, η επέτειος αυτή μας υπενθυμίζει ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται — κατακτάται. Μας διδάσκει ότι η ενότητα, η πίστη και η αγάπη για την πατρίδα μπορούν να υπερνικήσουν κάθε δυσκολία.
Οφείλουμε να αποδίδουμε τιμή στους προγόνους μας όχι μόνο με λόγια, αλλά με πράξεις. Να διαφυλάσσουμε την ιστορία μας, να ενισχύουμε την ενότητά μας και να εργαζόμαστε για ένα καλύτερο μέλλον.
Ας κρατήσουμε ζωντανό το μήνυμα της Ένωσης: ότι οι Έλληνες, όπου κι αν βρίσκονται, παραμένουν ενωμένοι με κοινές αξίες και κοινό προορισμό. ΜΑΡΙΑ ΑΓΡΙΟΥ
Όμως, ένα πολύ ωραίο άρθρο, έστειλε στα ¨Ζακυνθινά” ο Θεολόγος καθηγητής κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΙΑΤΡΑΣ ο οποίος αναλύει την τριπλή εορτή της 21ης Μαΐου 2026. Το άρθρο αναφέρει τα εξής:
Ανάληψη, Ένωση και Πίστη: Η 21η Μαΐου ως Ημέρα Ιστορικής και Πνευματικής Μνήμης
Η σημερινή ημέρα αποκτά ένα ιδιαίτερο και πολυδιάστατο νόημα, καθώς συμπίπτουν τρεις σημαντικές στιγμές της εκκλησιαστικής και εθνικής μας παράδοσης: η μεγάλη δεσποτική εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου, η μνήμη των Αγίων Ισαποστόλων Κωνσταντίνος ο Μέγας και Αγία Ελένη, αλλά και η ιστορική επέτειος της Ενώσεως των Επτανήσων με την Ελλάδα. Πρόκειται για μία σπάνια συνάντηση πίστεως, ιστορίας και εθνικής μνήμης, που αναδεικνύει τη βαθιά σχέση του ελληνισμού με την Ορθοδοξία και την ιστορική του συνέχεια.
Η εορτή της Αναλήψεως αποτελεί μία από τις κορυφαίες στιγμές της χριστιανικής πίστεως. Σαράντα ημέρες μετά την Ανάσταση, ο Χριστός αναλαμβάνεται στους ουρανούς, ολοκληρώνοντας το έργο της θείας οικονομίας και ανοίγοντας τον δρόμο της σωτηρίας για τον άνθρωπο. Η Ανάληψη δεν είναι αποχώρηση, αλλά υπόσχεση παρουσίας και ελπίδας· είναι η βεβαίωση ότι η ανθρώπινη φύση ανυψώνεται μαζί με τον Χριστό και καλείται να μετέχει στη δόξα της Βασιλείας του Θεού. Μέσα από αυτό το θεολογικό μήνυμα αναδεικνύεται η πορεία του ανθρώπου από τη γη προς το φως και από τη δοκιμασία προς την ολοκλήρωση.
Παράλληλα, η Εκκλησία τιμά τους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη, δύο μορφές που σημάδεψαν καθοριστικά την ιστορία του Χριστιανισμού. Ο Μέγας Κωνσταντίνος έδωσε ελευθερία στην Εκκλησία και συνέδεσε την αυτοκρατορία με τη χριστιανική πίστη, ενώ η Αγία Ελένη, με την εύρεση του Τιμίου Σταυρού, ανέδειξε το κέντρο της σωτηριολογικής εμπειρίας της Εκκλησίας. Το έργο τους υπήρξε όχι μόνο πολιτικό ή ιστορικό, αλλά βαθιά πνευματικό, καθώς συνέβαλαν στη διαμόρφωση του χριστιανικού πολιτισμού που επηρέασε ολόκληρη την οικουμένη.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αποκτά ξεχωριστή σημασία και η επέτειος της Ενώσεως των Επτανήσων με την Ελλάδα το 1864. Τα νησιά του Ιονίου, έπειτα από μακρά περίοδο ξένης κυριαρχίας, ενώθηκαν με το ελληνικό κράτος, διατηρώντας όμως ακέραιο τον ιδιαίτερο πολιτισμό και την εκκλησιαστική τους παράδοση. Η Ένωση υπήρξε καρπός ιστορικών αγώνων, αλλά και έκφραση της βαθιάς συνείδησης ότι ο ελληνισμός δεν ορίζεται μόνο γεωγραφικά, αλλά και πνευματικά.
Η σύμπτωση αυτών των τριών γεγονότων δημιουργεί έναν ισχυρό συμβολισμό. Η Ανάληψη φανερώνει την πορεία προς την ουράνια ολοκλήρωση, οι Άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη υπενθυμίζουν τη δύναμη της πίστεως μέσα στην ιστορία, ενώ η Ένωση των Επτανήσων εκφράζει τον διαρκή πόθο για ελευθερία και ενότητα. Όλα μαζί συνθέτουν ένα μήνυμα ελπίδας και συνέχειας, όπου η ιστορία δεν αποκόπτεται από την πνευματική ζωή, αλλά γίνεται μέρος της συλλογικής μνήμης και της ταυτότητας του λαού μας.
Έτσι, η σημερινή ημέρα δεν αποτελεί μόνο μία εορταστική αναφορά σε γεγονότα του παρελθόντος, αλλά μία υπενθύμιση ότι η πίστη, η ελευθερία και η ιστορική συνείδηση παραμένουν θεμέλια της πορείας του ελληνισμού μέσα στον χρόνο.
Η σημαία της Επτανήσου Πολιτείας
Το Καμπαναριό του Ιερού Ναού Αναλήψεως
