Μέχρι το 1930 στην Ζάκυνθο σαν σήμερα, την επομένη μετά της Πεντηκοστής, γιορταζόταν η Αγία Τριάδα. Όπως λέγαν μάλιστα χαρακτηριστικά ήταν της “Αγίας Τριαδός”. Πανηγύριζαν δε οι δύο Ναοί της πόλης, αυτός της ομώνυμης σκοντράδας και ο άλλος του Τζίμη, όπου και η περίφημη “ρόδα”. Στην Ζάκυνθο η Αγία Τριάδα ήταν η προστάτιδα της σκόλας (συντεχνίας) των μπαρμπέρηδων. Ο προσεισμικός Ναός της Αγίας Τριάδος βρισκόταν στην οδό Χιώτη όπου θεωρείτο ότι ήταν ο μεγαλύτερος Ναός της πόλης. Εκεί που βρίσκεται τώρα ο Ναός, προσεισμικά ήταν οι φυλακές της Ζακύνθου όπου ισοπεδώθηκαν με τους σεισμούς του 1953. Σήμερα, εκτός του Ναού που βρίσκεται στην πόλη και πανηγυρίζει μεγαλοπρεπώς και ο Ναός της Αγίας Τριάδος στο Μέσω Γερακαρίο ενώ τελείται και Λιτάνευσις της Ιεράς Εικόνος. Επίσης πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός των Αγίων Θεοδώρων στο Πάνου χωριό στο Καταστάρι με Λιτάνευση των Εικόνων των Αγίων Θεοδώρων και του Αγίου Πνεύματος.
Η Αγία Τριάδα από την καθέδρα της ομώνυμης εκκλησίας της πόλης της Ζακύνθου. Αφιέρωμα του Θεοδώρου Κουρκουμέλη – Κοθρή, νόνου του γνωστού μουσικοδασκάλου και των δύο γαμπρών του στις 22 Ιουλίου του 1757. Στην εικόνα, κατά την οικογενειακή παράδοση των δωρητών, η εικονιζόμενη Αγία Παρασκευή ήταν η Προστάτις των τριών συζύγων των αφιερωτών όπου είχαν προβλήματα με την όρασή τους. Σύμφωνα με δημοσίευση του Καθηγητή κ. Νικολάου Κουρκουμέλη, η σημερινή εορτή ήταν πάντα ιδιαίτερης σημασίας. Και αυτό γιατί μία πολύ ρομαντική ιστορία ένωσε δύο νέους ανθρώπους. Εκείνος, προοριζόμενος από τον Ιερέα πατέρα του να τον διαδεχτεί, δεν ήθελε να γίνει Ιερέας. Και εκείνη, μοναχοθυγατέρα Ιερέα και τελευταία απόγονος της οικογένειας, δεν ήθελε να γίνει πρεσβυτέρα και γνωρίστηκαν, ερωτεύτηκαν, και εκείνος έγινε παπάς και εκείνη παπαδιά δημιουργώντας την δική τους οικογένεια. Ο παπάς εφημέρευσε στην Αγία Τριάδα διαδεχόμενος τον πεθερό του η οικογένεια του οποίου διακονούσε εκεί από τον ερχομό τους από την Κρήτη και πολλά μέλη της ήταν συχνοί αφιερωτές της. Η εικόνα αυτή λοιπόν είναι Δωρεά από αυτή την οικογένεια.
Ναοί της Αγίας Τριάδας σύμφωνα με το “Εκκλησίες και Μοναστήρια” του Ντίνου Κονόμου, εκτός από τις προαναφερόμενες, ήταν οι εξής: 1) Αγία Τριάδα του Τζίμη, του Κάντηλα, του Χαραλαμπάκη, στο Πεντεκάμαρο (εκκλησία στο νότιο άκρο της πόλης, ανήκε το 1581 στον Ν. Παπαϊωαννόπουλο ενώ το 1600 είχε περιέλθει στην οικογένεια Ρώμα). 2) Αγία Τριάδα, Μοναστήρι στο προάστιο Ακρωτήρι, απέναντι από το νησάκι Βόιδι, σωζόμενο στις αρχές του 16ου αιώνα. 3) Αγία Τριάδα, Μοναστήρι και εκκλησία σωζόμενα στα τέλη του 15ου αιώνα. Αρχικά περιήλθαν στην κυριότητα της Βενετίας η οποία τα παραχωρούσε σε διάφορους Ιερείς. Από τις αρχές του 17ου αιώνα ήταν ιδιοκτησία της Μονής των Στροφάδων. Δίπλα από το Μοναστήρι υπήρχε πύργος. Το Μοναστήρι καταστράφηκε από τις επιδρομές των πειρατών όπως και ολόκληρος ο οικισμός του Ξηροκάστελλου. Στα τέλη του 19ου αιώνα σωζόταν ένα ξωκκλήσι, ερείπια των κελιών και ο πύργος. Στο Μοναστήρι αυτό κατέφυγε ο ευγενής και άρχων Μιχαήλ Καντακουζηνός, απόγονος της ιστορικής οικογενείας των Καντακουζηνών της Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος θέλοντας να γίνει Μοναχός συνέταξε την διαθήκη του εκεί την 17η Μαΐου του 1524. Η εκκλησία υπήρχε από το 1843. 4) Αγία Τριάδα της Διοικήσεως στον Κοιλιωμένο. 5) Αγία Τριάδα στο Πελούζο. 6) Αγία Τριάδα στο Κυδώνι. 7) Αγία Τριάδα του Καψά ή στου Φάφλα. 8) Αγία Τριάδα του Ξεχωριάτη στον Αλυκανά της οικογένειας Μαρίνου, ανήκε άλλοτε στο Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου των Κρημνών. Άλλες ομώνυμες εκκλησίες στα χωριά Κάτω Γερακαρίο, Τραγάκι (των Δικόπουλων), Καταστάρι (του Σκιαδόπουλου), Γαϊτάνι (του Νερούλη), Άγιος Δημήτριος (του Λογοθέτη), Λιθακιά (του Κάπαρη), Βολίμες (Μετόχι Αρχαγγέλου Μιχαήλ).
Ότι έχει απομείνει από την Αγία Τριάδα στο Ξηροκάστελλο.
Ότι απόμεινε από την Αγία Τριάδα στο Ακρωτήρι, απέναντι από νησάκι Βόιδι.
