Για άλλη μία χρονιά η πρόνοια του Θεού μας αξιώνει να υποδεχτούμε την Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα, να ζήσουμε το σταυροαναστάσιμο κλίμα των ημερών, σε κάθε τόπο, με τις ιδιαιτερότητες των εθίμων, στη χώρα μας με τις ευωδίες της άνοιξης και την ανάπλαση της φύσεως, στις πόλεις και στα χωριά. Καλό θα είναι όμως να βρίσκουμε δίοδο διαφυγής από μία εθιμοτυπική τυπολατρία…
Η εξαίσια υμνολογία της Εκκλησίας μας, καλεί τον άνθρωπο να έχει τα γεγονότα των ημερών στην καρδιά και τη σκέψη του ως ένα διαρκές παρόν ( «σήμερον κρεμάται επί ξύλου», «σήμερον συνέχει τάφος»….), με σαφή αναφορά στα έσχατα («δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν!»). Δεν πρόκειται για μία θεατρική ή κινηματογραφική παράσταση που απλά φέρνει στη μνήμη μας όσα συνέβησαν τότε, σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, αλίμονο εάν το δούμε έτσι! Η αθάνατη ψυχούλα μας γνωρίζει καλά αυτό που η ψυχρή καθημερινότητα μας ωθεί να βάζουμε στο περιθώριο με τάση να το απορρίπτουμε ως ζωή και προσδοκία, το ότι, δηλαδή, ο θάνατος είναι ο παραλογισμός και το αφύσικο στον άνθρωπο ενώ η Ανάσταση είναι η επαναφορά στο κατά φύσιν. Σαφής ο λόγος του Χριστού μας στην αδερφή του αγίου Λαζάρου του τετραημέρου, τη Μάρθα. «Εγώ ειμί η Ανάστασις και η Ζωή! Ο πιστεύων εις εμέ, καν αποθάνη, ζήσεται» (Ιωαν.11:25). Αυτό τον λόγο άκουσε ο λαοφιλής εκ Φαράσων της Καππαδοκίας άγιος Παϊσιος στην Κόνιτσα της Ηπείρου, όπου μεγάλωσε, και σφυρηλάτησε την πίστη του στον Κύριο. Στην προοπτική της Αναστάσεως πίστεψε και ο άγιός μας, ο Ζακύνθιος κόμης που δεν εγκλωβίστηκε στην ύλη αλλά, «τω ματαιόφρονι βίω αποταξάμενος, του πολυπλάνου κόσμου έξω εγένετο», ο άγιος Διονύσιος, του οποίου το ιερό και πανσεβάσμιο σκήνωμα αντιστέκεται στη φθορά που επιφέρει ο πανδαμάτωρ χρόνος και από την εξαίσια και πανίερη ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής , σαν άλλος αγαθός Ισραηλίτης που ανίσταται του τάφου ακριβώς την ώρα και τη στιγμή που ο Θεάνθρωπος Κύριος επιτρέπει στον θάνατο να τον αγγίξει (κι όμως, η σαρξ Του διαφθοράν ουκ είδε) και η τεθεωμένη ψυχή Του συναντά στου Άδη τα σκοτάδια τις ψυχές των προαπελθόντων , όρθιο στη «θύρα» του μας καλεί σε προσκυνηματική συνάντηση, και τη Μεγάλη Παρασκευή και το Μεγάλο Σάββατο που με αυστηρή νηστεία καλείται «πάσα σαρξ βροτεία» να σιγήσει και να μην λογίζεται τα γήινα, και την Αγία και Μεγάλη Κυριακή του Πάσχα, την κυριώνυμο ημέρα της λαμπροφόρου Αναστάσεως, και τη Δευτέρα της Λαμπρής!
Η Μεγάλη Εβδομάδα, σπουδαία και πραγματικά μεγάλη τόσο λόγω της σωτηριώδους σημασίας των τελουμένων αλλά, πόσο παράξενο αλήθεια, και σε χρονική διάρκεια, συνιστά μία πρόκληση. Του σκότους ο προστάτης και οι ανίσχυρες δυνάμεις του επιδιώκουν να μας αποσπούν την προσοχή και η αγία μας Εκκλησία αυτό το γνωρίζει. Για τον λόγο αυτό, επειδή συλλογάται ελεύθερα και σωστά, στη μέση της Μεγάλης Εβδομάδας, στην Αγία και Μεγάλη Τετάρτη, τοποθετεί το ιερό Ευχέλαιο πριν μας μυσταγωγήσει με τη μεγαλειώδη υμνολογία της ακολουθίας του Νιπτήρος (όρθρος της Μεγάλης Πέμπτης) που ακολουθεί και μας προτρέψει υψηλαίς φρεσί να απολαύσωμεν ξενίας δεσποτικής και αθανάτου τραπέζης («ξενίας δεσποτικής και αθανάτου τραπέζης εν υπερωω τόπω, ταις υψηλαίς φρεσί, πιστοί, δεύτε απολαύσωμεν, επαναβεβηκότα λόγον εκ του Λόγου μαθόντες, ον μεγαλύνομεν», ειρμός της Θ’ ωδής τους κανόνα του όρθρου της Μεγάλης Πέμπτης που ψάλλεται στους ιερούς μας ναούς το βράδυ της Μεγάλης Τετάρτης μετά το ιερό Ευχέλαιο και μας μιλεί σαφέστατα για τον Μυστικό Δείπνο, την πρώτη εκείνη και εγκαινιαστική Θεία Ευχαριστία που ο Χριστός μας, θύτης ο ίδιος και θύμα μεταβάλλει τον άρτο στο Σώμα και τον οίνο στο Αίμα του , πριν ακόμη δείξει την άκρα ταπείνωση και ανεβεί στον ζωηφόρο Σταυρό για να καταπατήσει τον θάνατο με τον δικό του θάνατο που οδηγεί στην Ανάσταση).
Ευχή μας, αυτήν την Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα, να κλείσουμε ερμητικά τα αυτιά μας στις κοσμικές σειρήνες και όπως χαριτωμένα είχε πει ο μακαριστός γέροντας των Εξαρχείων, ο Ζακυνθινής καταγωγής Αρκάς πατήρ Ανανίας Κουστένης, «να τα βρούμε με τον Χριστό!».
Με σταυροαναστάσιμες ευχές
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΑΡΑΚΙΝΗΣ – ΣΥΝΕΤΟΣ
Καθηγητής θρησκευτικών 2ου ΓΕΛ Ζακύνθου.
Στην φωτογραφία, έργο του Ζακύνθιου Ζωγράφου – Αγιογράφου ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΠΙΑΖΗ – ΣΕΝΤΗ, Νυμφίος του 2021, Ελαιογραφία σε ξυλόγλυπτο με προετοιμασία από το Τέμπλο του Παρεκκλησίου του Αγίου Διονυσίου που βρίσκεται στην Ι.Μ. Αγίας Τριάδος Τραγάνας Φθιώτιδος όπου Καθηγούμενος της Μονής είναι ο Ζακύνθιος Αρχιμανδρίτης Εφραίμ Τράνακας.
