1830-1930
Είναι απερίγραπτος η επιτυχία των εορτών της Εκατονταετηρίδος της Ελληνικής Παλιγγενεσίας εν Ζακύνθω. Εις την επιτυχίαν συνετέλεσε κατά πολύ η εξαιρετική καιρική κατάστασις, καθόσον ο ουρανός από πρωΐας επί διήμερον ήτο εντελώς ανέφελος, αι ημέραι ηλιόλουστοι και κυριολεκτικώς ανοιξιάτικαι, παρουσιάζουσαι την ωραίαν νύμφην της Μεσογείου εν όλη της τη γλυκεία μεγαλοπρεπεία και με το ωραίον εκ πολυειδών ανθέων διαδημά της. Από της ανατολής του ηλίου, την 1ην Νοεμβρίου, η Φιλαρμονική της Ζακύνθου και η Μουσική του Πολεμικού Ναυτικού ανέκρουον το εωθινόν, και διάφορα εθνικά εμβατήρια ανά τας οδούς της πόλεως, ήτις ήτο απανταχού σημαιοστόλιστος με όψιν πανηγυρίζουσαν. Κατά την 8ην πρωινήν εν τω Μητροπολιτικώ Ναώ της Ζακύνθου εψάλλη δοξολογία και επιμνημόσυνος δέησις υπέρ των αγωνισαμένων κατά τον Εθνικόν αγώνα Ηρώων, παρισταμένων των κ. κ. Υπουργών, των Κυβερνητών των Πολεμικών πλοίων και των Προξένων των Μεγάλων Δυνάμεων. Μετά ταύτα και μετά την γενομένην εν τω Δημαρχείω δεξίωσιν των ξένων, εγένετο η κατάθεσις στεφάνων προ του αδριάντος του εθνικού ημών ποιητού Διονυσίου Σολωμού, όστις έδωσε ημίν τον Εθνικόν μας Ύμνον. Εκεί εξεφωνήθησαν λόγοι υπό του κ. Δάση, του υπουργού των Ναυτικών κ. Μπότσαρη και άλλων. Μετά την παράθεσιν εξόχου γεύματος εν των Πολιτικώ Συλλόγω “Λομβάρδος” εγένετο η επίσκεψις του Αγίου Γεωργίου των Φιλικών, όπου ωμίλησε εξόχως ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου και Σεβάσμιος της εν Ζακύνθω Αγγλικής Στοάς των Ελευθέρων Τεκτόνων κ. Π. Μουζάκης, μεθ’ ό οι επίσημοι ξένοι μετέβησαν προς επίσκεψιν της θέσεως Στράνη όπου κείται η έπαυλις εις ην ο Εθνικός μας Ποιητής συνέθεσε τον Εθνικόν Ύμνον. Μετά διαφόρους άλλας πανηγυρικάς εκδηλώσεις και χορόν δοθέντα εν τη Λέσχη “Ζάκυνθος”, εγένετο απεριγράπτως λαμπρά λαμπαδηφορία, καθ’ ήν προεπορεύετο η Φιλαρμονική Μουσική και φανοί πολύχρωμοι εφ’ ών εσημειούντο αι χρονολογίαι 1830-1930, κατόπιν ηκολούθουν μαθήτριαι της τελευταίας τάξεως του Γυμνασίου ενδεδυμέναι ως αρχαίαι Εστιάδες, κρατούσαι ανημμένας δάδας, ταύτας δε ηκολούθουν λαμπαδηφορούντες με ενετικούς φανούς οι μαθηταί του Γυμνασίου και της Σχολής των Απόρων Παίδων.
Κατόπιν εγένετο χορός των Εστιάδων εις την Λέσχην “Ζάκυνθος” καθ’ όλην δε την νύκτα εκαίοντο βεγγαλικά και ερρίπτοντο κανονιοβολισμοί, ενώ το φρούριον, η Ακρόπολις, όλαι αι πλατείαι και όλα τα δημόσια και ιδιωτικά καταστήματα, το θέατρον, το Δημοτικόν Μέγαρον, αι Τράπεζαι και τα κινηματοθέατρα ήσαν φωταγωγημένα. Εν τέλει εγένετο δέησις εις τον Ναόν του Πολιούχου της νήσου Αγίου Διονυσίου και προσκύνημα του Σεπτού Λειψάνου μεθ’ ό ελύθη η εορτή ομιλήσαντος δια βραχέων του κ. Ιωάννου Γρυπάρη.
Εφημερίδα “Εθνικός Κήρυξ”, Δεκέμβριος 1930 – ΑΡΘΡΟ – ΕΡΕΥΝΑ: ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΦΟΥΡΝΟΓΕΡΑΚΗΣ
