Το μακρινό 1976 κυκλοφόρησε ένα βιβλίο από την Αείμνηστη Μαρία Αργυριάδου. O τίτλος του “ΖΑΚΥΝΘΟΣ. Όπως την είδα και την φωτογράφησα”. Η Μαρία Αργυριάδου ήταν η μητέρα της συγγραφέως Έρσης Λάγκε. Έφυγε από την ζωή σαν σήμερα, 2 Αυγούστου του 1993. Ένα άρθρο του περιοδικού “ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ” του Ζακυνθίου εκδότη και φίλου κ. ΔΙΟΝΥΣΗ ΒΙΤΣΟΥ και που με ευγένεια μού παραχώρησε ώστε να το δημοσιεύσω, αναφέρει το ποιά ήταν η Συγγραφέας και αξίζει να το διαβάσετε. Το βιβλίο υπάρχει μόνο στα παλαιοβιβλιοπωλεία μετά από σχετική έρευνα. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στον Περίπλου στο τεύχος 37, (Χειμώνας 1994) και το έγραψε η Αείμνηστη Μαρία Καραμαλίκη, Φιλόλογος στο επάγγελμα και αδελφή του Αειμνήστου Δημάρχου Τάλμποτ Κεφαλληνού (Μπούμπη). Σάς το παραθέτω ως έχει:
ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ, μία ολοκληρωμένη συγγραφέας, μία λάτρης της αληθινής Ζακύνθου (αυτής που σήμερα μόνοι μας αλλοιώνουμε τη μοναδικότητά της) έφυγε από κοντά μας στις 2 Αυγούστου 1993.
Κόρη του Διονυσίου Τσακασιάνου και της Ελένης Τριανταφυλλίδου, Μακεδονίτισσας από τις Σέρρες, γεννήθηκε στην Αθήνα, στις 17 Μαρτίου 1906. Σμίξιμο του θερμού Νότου (Ζάκυνθος, Ιόνιο, Libro d’ Oro, ποίηση, Τσακασιάνος, ίσως κάποια συγγένεια με το γνωστό Γιάννη, το Σπουργίτη, το ρομαντικό ποιητή και σατιρικό) και της λεβέντισσας Μακεδονίας.
Οι αδελφές της μητέρας της διηύθυναν το πρότυπο Παρθεναγωγείο, ίδρυμα της βασίλισσας Όλγας.
Έχασε τον πατέρα της μόλις έξι χρονών. Φοίτησε λίγα χρόνια στο μητρικό-αδελφικό Παρθεναγωγείο.
Όμως δεν της ταίριαζε. Αυτή η τόσο ελεύθερη σε βασιλικό ίδρυμα για… παρθένες! Πέρασε γρήγορα στη δημόσια εκπαίδευση και συνέχισε άνετα τις σπουδές της προχωρώντας στο Πανεπιστήμιο, στη Χημεία, από τις ελάχιστες τότε Ελληνίδες φοιτήτριες. Δυστυχώς και εκείνη αναγκάστηκε, ακολουθώντας τη γυναικεία αδυναμία της φύσης, να εγκαταλείψει στο τρίτο έτος, γιατί… είχε παντρευτεί και αποκτήσει ήδη δύο παιδιά.
Ο πατέρας της, πέρα απ’ τη Ζακυνθινή κουλτούρα και το σπιρτόζικο πνεύμα, της κληρονόμησε κι ένα εξοχικό σπίτι στον Άγιο Χαραλάμπη στο ποτάμι. Ξεκαλοκαίρευε συχνά εκεί με την αδελφή της Όλγα (πέθανε ανύπαντρη στα 1961). Σ’ αυτό το σπίτι γνώρισε το μηχανικό απ’ τη Μυτιλήνη, Απόστολο Αργυριάδη, που ‘χε έλθει στη Ζάκυνθο για να χτίσει την παλιά Κεραμεία.
Δύο συνεχόμενα καλοκαίρια επαφή – έρωτας και γάμος. Πέντε παιδιά: Έρση, Δώρος, Άλκης (Πρύτανης Πανεπιστημίου), Ίων και Ρέα. Ο άντρας της τη λάτρεψε, έζησε χρόνια ονειρεμένης ευτυχίας, μα η μοίρα ζήλεψε και ο Απόστολος πέθανε πολύ νωρίς.
Η Μαρία Αργυριάδου έξω από το πνεύμα ανέπτυξε και το σώμα. Αθλήτρια, πρώτη γυναίκα στην Ελλάδα που πήρε μέρος σε αγώνες στίβου στη δεκαετία του 1920. Στα 1987 την έδειξε η τηλεόραση σε εκπομπή για το γυναικείο αθλητισμό. Υπήρξε ακόμη από τα πιο ζωντανά μέλη του Ορειβατικού Ομίλου, του Ε.Ο.Σ.
Ακούραστη γύρισε την Ελλάδα κρατώντας πάντα πολύτιμες σημειώσεις, ένα πολύ ενδιαφέρον Ημερολόγιο, και αναρριχήθηκε σε πάμπολλες δύσβατες κορυφές.
Οι σημειώσεις έγιναν βιβλία. 1. Ζάκυνθος, 2. Εύβοια, 3. Λέσβος, 4. Σε βουνά και σε θάλασσες (2 τόμοι εκ των οποίων έχει εκδοθεί μόνο ο πρώτος). Από τα τέσσερα βιβλία το πρώτο, η Ζάκυνθος, αναμφίβολα είναι το καλύτερο και μας ακουμπάει περισσότερο. Το κείμενό της και οι θαυμάσιες φωτογραφίες, που μόνη της τράβηξε, δείχνουν καθαρά πόσο βαθιά ένιωσε την ομορφιά και τον παλμό του νησιού μας.
Έγραφε: «Αγαπώ τη φύση και την Ζάκυνθο και προσπαθώ και με περιγραφές και με φωτογραφίες να δείξω σ’ όσους θελήσουν να με διαβάσουν, το φυσικό κυρίως, αλλά και το ανθρώπινο περιβάλλον του χαριτωμένου αυτού νησιού». Και τελείωνε την εισαγωγή της: «Αν καταφέρω μ’ αυτό μου το βιβλίο να γνωρίση ο αναγνώστης μου την Ζάκυνθο, να νοιώση τις ομορφιές και τον χαρακτήρα της και να την αγαπήση, όπως κι εγώ, θα πω πως πέτυχα το σκοπό μου».
Δεν ξέρω πόσοι διάβασαν το βιβλίο που πρέπει να κυκλοφορήσει και πάλι, μα ο σκοπός της Μαρίας Αργυριάδου πέτυχε απόλυτα.
Ανήσυχη, δυναμική, ανεξάρτητη υπήρξε η συγγραφέας μας. Άνθρωπος έξω από ορισμούς και κανόνες.
Σωστή και δίκαιη βοηθούσε πάντα το συνάνθρωπό της χωρίς υστεροβουλία.
Όσο ο Απόστολος, ο άντρας της, ήταν γεμάτος συναίσθημα, ευαίσθητος καλλιτέχνης, ζωγράφος, τόσο εκείνη ορθολογιστής. Πατούσε γερά στη γη και κράταε επιδέξια το τιμόνι στην πολυκύμαντη ζωή της.
Δεν υποστήριζε αγωνιστικά το Φεμινισμό, όμως τον βίωσε στην πράξη. Είχε μια δική της κοσμοθεωρία.
Συναντούσε το Θεό πιο εύκολα ψηλά στα βουνά, στους ανοιχτούς καθάριους ορίζοντες. Για τη Μαρία Αργυριάδου ψυχή της ήταν τα παιδιά της και οι ψηλές κορφές. Ίσως το καθαρό πνεύμα της, ίσως η καλλιέργειά της, ίσως η αγάπη της σ’ όλη τη φύση να την έχει φέρει σήμερα στα ύψη εκείνα που λίγοι, διαλεχτοί φτάνουν…
Η Ζάκυνθος και όσοι είχαν την τύχη να τη γνωρίσουν, να τη διαβάσουν, την αποχαιρετούν σκορπίζοντας νοερά λίγα φρέσκα αγριολούλουδα στη γη που τη σκεπάζει.
ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗ, «ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ» ΤΕΥΧΟΣ 37, ΧΕΙΜΩΝΑΣ 1994
