Με βασιλικό διάταγμα της 4ης Αυγούστου 1865, οι δύο πρώτες στροφές του «»’Υμνου εις της Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού μελοποιημένου από τον Νικόλαο Χαλικιόπουλο – Μάντζαρο, αποτελούν τον Εθνικό Ύμνο της Ελλάδας (1865) και της Κύπρου (1966). 4 Αυγούστου 1865, οι 24 πρώτες στροφές από το ποίημα του Διονύσιου Σολωμού «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» καθιερώνονται ως ο εθνικός ύμνος της Ελλάδας. Έκτοτε οι δύο πρώτες συνοδεύουν την έπαρση και την υποστολή της ελληνικής σημαίας και ψάλλονται σε επίσημες τελετές. Από το 1966 αποτελεί επίσης τον εθνικό ύμνο της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το 1823, ο Επτανήσιος ποιητής Διονύσιος Σολωμός συνέθεσε το ποίημα Ὕμνος εἰς τήν ἐλευθερίαν” που αποτέλεσε έκτοτε τη σημαντικότερη ποιητική του σύνθεση και ταυτίστηκε με τη διαμόρφωση της νεοελληνικής συνείδησης. Το ποίημα, που ολοκληρώθηκε σε ένα μήνα, τυπώθηκε το 1825 στο τυπογραφείο του Μεσολογγίου από τον Δ. Μεσθενέα, με πεζή μετάφραση στα ιταλικά από τον Gaetano Grassetti. Σχεδόν ταυτόχρονα κυκλοφόρησε στο Παρίσι και στο Λονδίνο.
Ο Σολωμός, μέσα από τις τετράστιχες στροφές του (158), προβάλλει με έντονο λυρισμό και παραστατικές εικόνες την προσπάθεια των Ελλήνων για ελευθερία και εξάρει τις ηρωικές πράξεις και τις θυσίες τους μέχρι τον Μάιο του 1823. Καταγγέλλει την ύπουλη πολιτική των ευρωπαϊκών δυνάμεων απέναντι στον δίκαιο και ιερό χαρακτήρα της Επανάστασης, εμψυχώνει τους αγωνιστές και στηλιτεύει την καταστρεπτική, για την έκβαση του Αγώνα, διχόνοια ανάμεσά τους.
Ο Ύμνος, που ενίσχυσε το φιλελληνικό κίνημα και έτυχε ευρύτατης διάδοσης, με πολλές μέχρι σήμερα μεταφράσεις, μελοποιήθηκε το 1828 από τον Κερκυραίο συνθέτη και προσωπικό φίλο του ποιητή, Νικόλαο Μάντζαρο. Το 1864, μετά την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, με βασιλικό διάταγμα χαρακτηρίστηκε επίσημον Εθνικόν άσμα ενώ ένα χρόνο αργότερα, οι 24 πρώτες στροφές καθιερώθηκαν ως Eθνικός Ύμνος.
Όπως αναφέρει η επίσημη ιστοσελίδα του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν, γραμμένος τον Μάιο του 1823, τυπώθηκε τρεις φορές μέσα στο 1825. Την πρώτη, στο Παρίσι, με αντικριστή γαλλική μετάφραση του Στανισλάς Ζυλιέν (Stanislas Julien), στο δεύτερο τόμο της συλλογής των Δημοτικών τραγουδιών του Φοριέλ (Faurile). Τη δεύτερη στο Λονδίνο, σε αγγλική μετάφραση του φιλέλληνα Σέρινταν (Charles Brinsley Sheridan) στον τόμο The Songs of Greece from the Romaic Text. Ο Σολωμός δεν έμεινε ευχαριστημένος με τις μεταφράσεις αυτές και αποφάσισε να επιμεληθεί ο ίδιος μια μετάφραση η οποία δεν θα πρόδιδε το κείμενό του και η οποία θα λειτουργούσε ως βάση για να φιλοτεχνηθούν μελλοντικά καλύτερες μεταφράσεις, ενδεχομένως και έμμετρες, από ποιητές. Έτσι, την ίδια χρονιά, μέσα στο πολιορκημένο Μεσολόγγι, τυπώνεται ξανά το ποίημα μαζί με μια πεζή ιταλική μετάφραση την οποία υπογράφει ο φίλος του ποιητή Γκαετάνο Γκρασέτι. Το χειρόγραφο του ποιήματος δεν σώζεται. Μόνον στο χειρόγραφο Ζακύνθου αρ. 12 βρίσκονται σκόρπιες επεξεργασίες μεμονωμένων στίχων.
Στο βίντεο που ακολουθεί, βλέπετε τον Εθνικό Ύμνο στην νοηματική.
