Έχει υποστηριχθεί ότι η ύπαρξη των τριών αλώβητων Ιερών Λειψάνων των Αγίων Σπυρίδωνος, Διονυσίου και Γερασίμου στα Επτάνησα, αποτελεί ένα νοητό τείχος ή και αμυντικό θώρακα έναντι των αλλοδόξων, διότι οι τρεις αυτοί χαριτόβρυτοι και θαυματουργοί Πατέρες με την σωματική δόξα, με την οποία Τούς χαρίτωσε ο ουρανός, αποτελούν την απτή απόδειξη της θεωμένης ανθρώπινης φύσεως, αλλά και της εν γένει ορθόδοξης πραγματικότητας. Τα τρία νησιά, Κέρκυρα, Ζάκυνθος, Κεφαλληνία, καυχώνται εν Κυρίω για την ζωντανή παρουσία των Αγίων τους και μέσα στο λειτουργικό έτος πραγματοποιούν διάφορες τακτές πανηγύρεις για να τιμηθούν οι Προστάτες τους. Η εκκλησιαστική όμως παράδοση έχει καθορίσει την πρώτη Κυριακή μετά την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ως ημέρα μνήμης των Τριών Αγίων από κοινού. Και τούτο, για να δίνεται η ευκαιρία σε όλους τους Επτανησίους, να παραδειγματίζονται από την θεωμένη παρουσία Τους και να διατηρούν ζώσα την πεποίθηση, ότι με τέτοιους ακαταμάχητους Προστάτες κανένας κίνδυνος δεν είναι ικανός να τούς καταβάλει. Τις ανάγκες της κοινής αυτής εορτής καλύπτει υμνογραφικά μία αγνώστου ποιητή Ακολουθία, η οποία προέρχεται από την Βιβλιοθήκη της Αθωνικής Μονής του Αγίου Παύλου του Βασιλογόνου και πρωτοδημοσιεύτηκε από τον εκδοτικό οίκο του Σωτηρίου Σχοινά στον Βόλο το 1938. Η εν λόγω ακολουθία δημοσιεύθηκε στο βιβλίο “ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΕΟΡΤΟΔΡΟΜΙΟΝ”, έκδοσης της Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου και Στροφάδων το 1998.
Ποίημα Ανωνύμου, ψαλλόμενο στην Ζάκυνθο: “Χαίρετε Πατέρες ημών Σεπτοί, και της Επτανήσου οι Προστάται και κραταιοί, ένδοξε Σπυρίδων, Διονύσιε Τρισμάκαρ, Γεράσιμε Θεόφρον, Χριστού Θεράποντες”.
Αλλά εδώ, στην Ζάκυνθο, το σούρουπο και γύρω στις 20.15 το βραδάκι, πραγματοποιείται ένα έθιμο χρόνων, σήμερα, επόμενη μέρα μετά τση Παναγίας, 16η μέρα του Αυγούστου, το λεγόμενο για εμάς τους Ζακυνθινούς, Πρώτο Σένιο… Πρόκειται για την προειδοποίηση για την μεγάλη, καλοκαιρινή γιορτή του Πολιούχου μας και Προστάτη του Νησιού, του Αγίου Διονυσίου, όπου γιορτάζεται μεγαλοπρεπώς η επέτειος της Ανακομιδής του Σκηνώματός Του από τις νήσους Στροφάδες στην γενέτειρά Του. Την ώρα που δύει ο ήλιος λοιπόν, ο Ηγούμενος της Μονής με τον Μητροπολίτη, από το παράθυρο του Μοναστηριού με ένα νεύμα, δίνουν το σήμα για την πρώτη κανονιά. Κανονιά και το Καμπαναρίο της εκκλησίας αρχίζει να σημαίνει χαρούμενα. Δώδεκα κανονιές, όσοι δηλαδή είναι και οι μήνες του χρόνου, όσες και οι μέρες μένει το Άγιο Λείψανο στην Θύρα Του (τρεις στην επέτειο της Ανακομιδής του Λειψάνου Του τον Αύγουστο, τρεις στην γιορτή της μνήμης Του τον Δεκέμβριο, μία τα Χριστούγεννα, μία του Φωτώνε και τέσσερις το Πάσχα, από την Μεγάλη Παρασκευή μέχρι και την Νιά Δευτέρα). Στο άκουσμα των κανονιών και των χτυπημάτων των καμπανών (χειροκίνητα από τον Γιάννη Χρυσικόπουλο – Μπαούλο), οι Ζακυνθινοί αλλά και οι επισκέπτες που ξέρουν τα τεκταινόμενα, κάνουν τον Σταυρό τους ευχόμενοι ο ένας στον άλλον “και του χρόνου” και “με το καλό του Αγίου μας”. Το πρώτο σένιο δεν είναι για εμάς τους Ζακυνθινούς μία τυχαία ημερομηνία μέσα στο καλοκαίρι. Είναι η αρχή της αντίστροφης μέτρησης όπου οι απανταχού Ζακυνθινοί τιμάμε τον Άγιό μας… Κάθε χρόνο, χειμώνα – καλοκαίρι, η ίδια εικόνα επαναλαμβάνεται, με προσθαφαιρέσεις… Γιατί κάποιοι επιστρέφουν στον δημιουργό, αλλά νέοι, ακούνε, μαθαίνουνε από τους παλιούς και συνεχίζουν να επισκέπτονται το Καμπαναρίο μας και να συνεχίζουν το έθιμο… Οι καμπάνες χτυπούν… Οι δώδεκα κανονιές ακούγονται… Πάλλονται οι καρδιές με τον κρότο, κρότος – καμπάνα, εναλλάξ… Μέσα στις καρδιές των Ζακυνθινών, όπου και αν βρίσκονται… Σηκώνουμε το βλέμμα, το μάτι στο δωμάτιο του Αγίου… Η παράδοση δεν είναι μόνο αυτά που γράφονται στα βιβλία… Είναι και όσα ακούμε, όσα αισθανόμαστε και επαναλαμβάνουμε… Ο ήχος και η εικόνα που περνά από γενιά σε γενιά… Ένα σήμα που κάποτε, αλλά και σήμερα, το περίμεναν οι παλιοί Ζακυνθινοί, αλλά και εμείς που πήραμε την θέση τους, αναγνωρίζεται αμέσως από όσους έχουμε τον Άγιό μας μέσα στην καρδιά μας, στην ψυχή μας, και στην καθημερινότητά μας. Γιατί η γιορτή του Πολιούχου μας δεν ξεκινά στις 23 Αυγούστου. Αρχίζει όταν ακουστεί η πρώτη κανονιά του σένιου… Και τότε, για μία ακόμη φορά, ολόκληρο το νησί, όπου υπάρχει Ζακυνθινός, θυμάται… Ο Άγιός μας Γιορτάζει την επιστροφή Του στον τόπο Του… Με το καλό του Αγίου μας!
