Την 24η Απριλίου 2026 δημοσίευσα εδώ ένα άρθρο του έγκριτου φίλου και Καθηγητή Μουσικής κ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΚΛΑΔΗ με τίτλο “Η Ψαλτική στα Επτάνησα και ειδικότερα στην Ζάκυνθο”. Μία εργασία η οποία αποτελεί μέρος της διδακτορικής του με θέμα την Ζακυνθινή ψαλτική και κατατέθηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Σχολή Καλών Τεχνών – Τμήμα Μουσικών σπουδών – Θεολογική σχολή – Τμήμα θεολογίας). Για τον λόγο αυτό, Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ζακύνθου κ.κ. Διονύσιος ο Δ’, έστειλε συγχαρητήρια επιστολή στον συγγραφέα της διπλωματικής εργασίας κ. Αντώνιο Κλάδη την οποία διάβασα μετά πολύ μεγάλης προσοχής και θεώρησα ότι είναι άξια δημοσιεύσεως γιατί τελικά, κάποια πράγματα πρέπει να επιβραβεύονται με οποιονδήποτε τρόπο, όπως και η εργασία του κ. καθηγητού και παιδικού μου φίλου και συνεργάτη Αντώνη Κλάδη. Η επιστολή του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτου μας κ.κ. Διονυσίου του Δ’ έχει ως εξής:
Ο παρών πρόλογος, γραμμένος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ζακύνθου κ. Διονύσιο Δ΄, συνοδεύει τη διπλωματική εργασία του Αντωνίου Γ. Κλάδη με αντικείμενο τη Ζακυνθινή ψαλτική παράδοση. Μέσα από το κείμενο αναδεικνύεται η σημασία της τοπικής εκκλησιαστικής μουσικής ως αναπόσπαστου στοιχείου της λατρευτικής ζωής, της πνευματικής ταυτότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ζακύνθου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμβολή της Ζακυνθινής ψαλτικής στη διατήρηση της εκκλησιαστικής μουσικής παράδοσης, καθώς και στην αξία της επιστημονικής έρευνας για τη διάσωση και ανάδειξη αυτού του ιδιαίτερου μουσικού ιδιώματος. Ο πρόλογος υπογραμμίζει τη σημασία της εργασίας ως συμβολής στη μελέτη και προβολή της τοπικής εκκλησιαστικής μουσικής παράδοσης.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΔΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑΝ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΚΛΑΔΗ
Με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση παρακολουθούμε την άξια πολλών συγχαρητηρίων και επαίνων πνευματική πορεία και πρόοδο του ΑΝΤΩΝΙΟΥ Γ. ΚΛΑΔΗ, ο οποίος έχει την τιμή όχι μόνο να είναι γόνος της ιστορικής ταύτης νήσου, αλλά προεχόντως και ο ίδιος να τιμά τον τόπο του, δεικνύων εμπράκτως την αγάπη και το ενδιαφέρον του στην ιστορία και την παράδοση της Ζακύνθου.
Άνθρωπος με αγάπη και φόβο Θεού, διεξάγει αόκνως με επιτυχία τον καλόν, κατά Θεόν αγώνα προς τρεις κατευθύνσεις: Πρώτον σε προσωπικό επίπεδο για την καρποφόρο καλλιέργεια του αγρού της ψυχής του, δεύτερον σε οικογενειακό επίπεδο με την δημιουργία αξιολόγου οικογενείας, η οποία είναι φυτώριο και εκκολαπτήριο καλών και αγαθών τέκνων, και τρίτον, στον τομέα του πνεύματος του πολιτισμού και της προσεγγίσεως, διαφυλάξεως, μεταδόσεως και προβολής της Ελληνορθοδόξου εκκλησιαστικής μουσικής παραδόσεως, αναπόσπαστο τμήμα της οποίας τυγχάνει η αξεπέραστη δια το μουσικό ύφος και μέλος Ζακυνθινή ψαλτική.
Κατανοήσας εμβριθέστατα την μοναδικότητα και τον πλούτο της Ζακυνθινής ψαλτικής και την κεφαλαιώδη συμβολή της στην ενδυνάμωση και ενίσχυση της βιωματικής σχέσεως του Ζακυνθίου εκκλησιαστικού πληρώματος με τον Θεό, όπως αυτή τροφοδοτείται και ενισχύεται ακαταπαύστως κατά την διάρκεια των ακολουθιών του εκκλησιαστικού ενιαυτού και κυρίως μέσα από τις μεγάλες θρησκευτικές εορτές και πανηγύρεις, και διαπιστώσας εκ της ζώσης πρωτογενούς εμπειρίας τόσων ετών ότι η Ζακυνθινή ψαλτική είναι τόσο ζωντανή όσο είναι και η λατρεία και η αγάπη των Ζακυνθίων πιστών προς τον Πανάγαθο Θεό, την Παναγία Μητέρα του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού και όλους τους Αγίους της τοπικής και Παγκοσμίου Ορθοδόξου Εκκλησίας, ιδιαιτέρως όμως, εις τον μεγάλον προστάτην της νήσου και τοπικόν ημών Άγιο Διονύσιο Αρχιεπίσκοπον Αιγίνης τον Θαυματουργόν, εθεώρησεν, ως Ζακύνθιος, ιδιαίτερο καθήκον και ετόλμησεν επιτυχώς, αντλών δύναμη για την βεβαιότητα της επιτυχίας του εγχειρήματος μέσα από την άρτιαν επιστημονική του κατάρτιση και μεθοδολογία, την πολύτιμη βιωματική εμπειρία του αλλά και την αγάπη του για την τοπική μας εκκλησία, να προσεγγίσει σφαιρικώς και πολυπλεύρως εις βάθος την εκκλησιαστική μελωδία της Ζακυνθινής ψαλτικής, να καταδείξει και αναδείξει την αδιάσπαστη αυτής ενότητα με την λειτουργική ζωή του τόπου μας και να προσφέρει στον τομέα της επιστημονικής έρευνας της εκκλησιαστικής μουσικής μας παραδόσεως αλλά και στην φιλομαθή και φιλόμουση Ζακυνθινή κοινωνία αλλά και γενικότερον Ελλαδικό χώρο το σημαντικότατο αυτό πνευματικό πόνημα, το οποίο αποτελεί ταυτοχρόνως και την διπλωματική του εργασία, ως πολύτιμο εργαλείον και μέσο γνώσεως και προσεγγίσεως της πολύ ιδιαίτερης εκκλησιαστικής μουσικής μας παραδόσεως.
Μέσα από το εξαιρετικό αυτό έργο του συγγραφέως γίνεται στον υπέρτατο βαθμό πόσο πολύ συνδεδεμένη είναι η Ζακυνθινή ψαλτική με τη λατρευτική ζωή του τόπου μας, ώστε εάν κάποιος επιχειρούσε να αφαιρέσει το εκκλησιαστικό ζακυνθινό μέλος από τον κύκλο των εκκλησιαστικών ακολουθιών του νησιού, τότε θα ήταν σαν να περιέκοπτε ένα μέρος της ταυτότητος και της ψυχής των πιστών, σαν να φίμωνε την αναπνοή των και σαν να συρρίκνωνε την πίστη των.
Συγχαίρομαι τον Συγγραφέα για την καταλυτική συμβολή του στην προσέγγιση, κατανόηση, διάσωση και διάδοση της Ζακυνθινής ψαλτικής και ευχόμεθα ο Θεός να ευλογεί το έργο του, να τον ενισχύει σε κάθε παρόμοια πνευματική προσπάθεια, να χαρίζει υγεία στον ίδιο και την οικογένειά του και να ανταμείβει και επιβραβεύει πολλαπλασίως τον κόπο του.
Μετά απείρων ευχών – Ο Μητροπολίτης Ζακύνθου ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ο Δ’
Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ζακύνθου κ.κ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ο Δ’.
Στο βίντεο που ακολουθεί στον πιο κάτω σύνδεσμο είναι τα κάλαντα του Αγίου Διονυσίου σε μουσική του Αντώνη Κλάδη και στίχους του Διονύση Σέρρα.
