Το Παρεκκλήσι και το Ιερό Λείψανο στη Μονή του Αγίου Διονυσίου, το εκκλησάκι στη Φλόκα Γαϊτανίου και το Παρεκκλήσι στην οικία του Μητροπολίτη Δωδώνης.
Η Ζάκυνθος τιμά σήμερα, 13η Νοεμβρίου, τη μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, ενός από τους μεγάλους Πατέρες και διδασκάλους της Εκκλησίας. Στο νησί μας, η εορτή συνδέεται ιδιαίτερα με την Ιερά Μονή Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου, στο Καθολικό της οποίας βρίσκεται παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο, ενώ φυλάσσεται και Ιερό Λείψανό Του.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερη ευλογία για τον τόπο μας, αλλά και για μια πτυχή της πνευματικής ζωής της Μονής που αξίζει να γνωρίσουν περισσότεροι Ζακυνθινοί. Στον χώρο που συνδέεται άρρηκτα με την τιμή προς τον πολιούχο μας Άγιο Διονύσιο, διατηρείται συγχρόνως η τιμή προς τον Ιερό Χρυσόστομο, με το ομώνυμο παρεκκλήσι και την παρουσία του Ιερού Λειψάνου Του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η λειτουργική παράδοση της Μονής. Στο Καθολικό της υπάρχουν δύο Άγιες Τράπεζες. Η μία από αυτές λειτουργείται σε συγκεκριμένες μεγάλες εορτές του χρόνου: στις 13 Νοεμβρίου, στη μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, στις 27 Ιανουαρίου, κατά την ανακομιδή των Λειψάνων Του, το Πάσχα, τα Χριστούγεννα, καθώς και στις δύο εορτές του Αγίου Διονυσίου, στις 17 Δεκεμβρίου και στις 24 Αυγούστου. Στην εορτή της 13ης Νοεμβρίου τελείται νυχτερινή Θεία Λειτουργία στις 4.30 τα ξημερώματα, διατηρώντας μια ξεχωριστή έκφραση της μοναστηριακής λατρευτικής ζωής στον τόπο μας.
Όπως μας πληροφορεί ο κ. Διονύσιος Κόκλας, ο οποίος διακονεί επί πολλά χρόνια ως νεωκόρος της Μονής, το Πάσχα και τα Χριστούγεννα η δεύτερη Θεία Λειτουργία τελείται στην Αγία Τράπεζα του παρεκκλησίου του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Η πρακτική αυτή συνδέεται με τη λειτουργική αρχή ότι στην ίδια Αγία Τράπεζα δεν τελούνται δύο Θείες Λειτουργίες την ίδια ημέρα. Το παρεκκλήσιο έφτιαξε ο τότε Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος Δημητρίου.
Η παρουσία του παρεκκλησίου και του Ιερού Λειψάνου καταγράφεται και σε παλαιότερες εκκλησιαστικές δημοσιεύσεις, επιβεβαιώνοντας τον ιδιαίτερο δεσμό της Μονής με την τιμή προς τον Άγιο. Μάλιστα, τα περασμένα χρόνια γιορταζόταν επίσημα η εορτή με πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, αρτοκλασία κ.λ.π., αφού γιόρταζε τα ονομαστήριά του ο Μητροπολίτης Δωδώνης Χρυσόστομος.
Στους τόπους που είναι αφιερωμένοι στη μνήμη Του στο νησί συγκαταλέγεται επίσης το ιδιωτικό εκκλησάκι της οικογένειας Θεοδωρίτση, στην περιοχή Φλόκα Γαϊτανίου Ζακύνθου. Όπισθεν του Ναού υπάρχει παλιό οικογενειακό Κοιμητήριο, όπως γινόταν παλιά, όπου θαβόταν τα μέλη της οικογένειας εντός του Ναού (και γύρω αυτού) όπου οι ίδιοι έχτισαν… Η αναφορά του συμπληρώνει την εικόνα της τοπικής τιμής προς τον Άγιο, η οποία εκφράζεται και μέσα από μικρούς, οικογενειακούς χώρους λατρείας.
Παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο υπάρχει ακόμη στην οικία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Δωδώνης κ. Χρυσοστόμου Συνετού. Η 13η Νοεμβρίου είναι και ημέρα των ονομαστηρίων του, συνδέοντας την εορτή του μεγάλου Πατέρα της Εκκλησίας με τον ίδιο τον Ιεράρχη και την πολυετή σχέση του με την Εκκλησιαστική ζωή της Ζακύνθου.
Ο Άγιος Ιωάννης γεννήθηκε στην Αντιόχεια τον 4ο αιώνα και αναδείχθηκε σε κορυφαίο ερμηνευτή της Αγίας Γραφής. Η δύναμη και η εκφραστικότητα του λόγου του συνδέθηκαν με την προσωνυμία «Χρυσόστομος», με την οποία έμεινε γνωστός στην ιστορία της Εκκλησίας.
Το κήρυγμά Του άγγιζε την καθημερινότητα των ανθρώπων. Η φροντίδα για τους φτωχούς, η ελεημοσύνη, η ευθύνη απέναντι στον συνάνθρωπο και ο έλεγχος της αδικίας είχαν ουσιαστική θέση στη διδασκαλία και στη διακονία του. Η παρρησία του τον έφερε σε σύγκρουση με ισχυρούς της εποχής του και η ζωή του σημαδεύτηκε από διώξεις και εξορίες.
Η Κοίμησή Του συνέβη στις 14 Σεπτεμβρίου του 407. Επειδή, όμως, την ημέρα εκείνη εορτάζεται η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, η μνήμη Του μεταφέρθηκε στις 13 Νοεμβρίου. Τιμάται επίσης στις 27 Ιανουαρίου, κατά την ανακομιδή των Λειψάνων Του, και στις 30 Ιανουαρίου, μαζί με τον Μέγα Βασίλειο και τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, στην κοινή εορτή των Τριών Ιεραρχών.
Για τη Ζάκυνθο, η σημερινή ημέρα προσφέρει την ευκαιρία να στραφεί το ενδιαφέρον και σε αυτό το παρεκκλήσι της Μονής του Αγίου Διονυσίου. Η παρουσία του Ιερού Λειψάνου συνδέει τον προσκυνητή με τη μνήμη του μεγάλου Ιεράρχη και υπενθυμίζει τον σεβασμό με τον οποίο η Εκκλησία περιβάλλει τους Αγίους της.
Το μήνυμα της εορτής παραμένει επίκαιρο: πίστη που εκφράζεται με έμπρακτη αγάπη, λόγος που υπηρετεί την αλήθεια και μέριμνα για εκείνον που έχει ανάγκη. Με αυτή τη σκέψη, η τιμή προς τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο αποκτά περιεχόμενο και μέσα στη δική μας καθημερινότητα.
Χρόνια πολλά σε όσες και όσους εορτάζουν και θερμές ευχές στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δωδώνης κ. Χρυσόστομο Συνετό για τα ονομαστήριά του!
Πηγές τεκμηρίωσης:
- Μαρτυρία του επί πολλά χρόνια νεωκόρου της Μονής, κ. Διονυσίου Κόκλα, όπως μεταφέρθηκε από τον Διονύσιο Σπυρ. Νικολόπουλο, για τη δεύτερη Θεία Λειτουργία το Πάσχα και τα Χριστούγεννα.
- Ιερά Μονή Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου, ανάρτηση 11 Νοεμβρίου 2008: https://imagd.blogspot.com/2008/11/
- Orthodox Church in America, βίος Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου: https://www.oca.org/saints/lives/2026/11/13/103292-saint-john-chrysostom-archbishop-of-constantinople
- Orthodox Church in America, ημερομηνίες μνήμης: https://www.oca.org/saints/lives/2025/09/14/102611-repose-of-saint-john-chrysostom-archbishop-of-constantinople

- Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος στην Φλόκα Γαϊτανίου της οικογένειας Θεοδωρίτση.

- Ο Ναός του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου εντός του προαυλίου χώρου της οικίας του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτου Δωδώνης κ.κ. Χρυσοστόμου Συνετού.










