Ένα άρθρο της κ. ΜΑΡΙΑΣ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΙΤΗ – ΚΟΝΤΟΝΗ: Βόρεια της Χώρας της Ζακύνθου, επί της οδού Κρυονερίου, βρίσκεται η εκκλησία του Εσταυρωμένου. Μια απλή Βασιλική, που διασώθηκε από την καταστρεπτική σεισμοπυρκαγιά του 1953, μέχρι το ύψος των υπερθύρων και έγινε λειτουργική με την κατασκευή μιας απλής στέγης. Δίπλα της , επέχοντας και θέση εισόδου βρίσκεται το απλό λίθινο προσεισμικό καμπαναριό της. Αρχικά ήταν Μοναστήρι αφιερωμένο στον Άγιο Σάββα και κτίστηκε από τον Ιερομόναχο Χρυσολουρά πριν από το 1579. Το 1711 ο ναός ανήκε στους Δε Λάζαρη και Τζελεμάν και αργότερα (1881) στις οικογένειες Μερκάτη και Βερύκιου. Στην εκκλησία χρημάτισε εφημέριος(1830-1847 ) ο Ηπειρώτης εθνικός αγωνιστής Άνθιμος Αργυρόπουλος, ο οποίος μύησε πολλούς Φιλικούς στη Ζάκυνθο. Εισερχόμενοι θαυμάζουμε την προσπετίβα (τέμπλο) της, τις τρεις θύρες της με τους Τρεις Ιεράρχες, Βασίλειο, Χρυσόστομο και Γρηγόριο, την Δεσποτική εικόνα της Σταυρώσεως, όλα έργα της παλιότερης τεχνοτροπίας των Κρητικών Αγιογράφων. Στο δάπεδο υπάρχουν επιτάφιες πλάκες όπως του Άνθιμου Αργυρόπουλου, του Βερυκίου και άλλες δυσανάγνωστες και φθαρμένες. Σε μια εξ αυτών υπάρχει το όνομα Μαρίνος Κοργιαλένιος, ιατρός εκ Κεφαλληνίας. Αναφέροντάς το αυτό στον κ. Τάκη Τόκκα , μου ζήτησε να γράψω αυτή τη μικρή αναφορά ,με στόχο να γνωστοποιηθεί σε όσους ενδιαφέρονται να το μάθουν στην γείτονα Κεφαλλονιά, αποστέλλοντάς μου ψηφιακά και τη διατριβή του Τσιτσέλη Ηλία τη σχετική με την οικογένεια Κοργιαλένιου.
ΕΠΙΓΡΑΦΉ ΕΠΙΤΥΜΒΙΑ
Τόπος: Ζάκυνθος ,Κρυονέρι, Εκκλησία Εσταυρωμένου.
Περίοδος: Βρετανική προστασία
Χρονολογία: ΙΑ ΜΑΙΟΥ ΑΩΚΖ=11 Μαΐου 1827
Γλώσσα: Ελληνική
Περιεχόμενο:
ΕΝΘΑΔΕ ΚΕΙΤΑΙ
ΜΑΡΙΝΟΣ ΚΟΡΓΙΑΛΕΝΙΟΣ
ΙΑΤΡΟΣ ΕΚ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ
ΑΝΗΡ ΠΕΡΙ ΟΙΚΕΙΟΥΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΣ
ΟΥΔΕΝΙ [ΕΠΑΧΘΗΣ]
ΤΟΙΣ ΠΑΣΙΝ ΕΥΝΟΥΣ
ΠΡΟΣ ΠΕΝΗΤΑΣ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΟΤΑΤΟΣ
——–.———
ΕΤΕΛΕΥΤΑ ΤΗΝ ΙΑ ΜΑΙΟΥ ΑΩΚΖ ΕΝ ΖΑΚΥΝΘΩ
ΕΤΩΝ [Μ..]
Μελετώντας τη διατριβή του Τσιτσέλη Ηλία και αναζητώντας στοιχεία για το συγκεκριμένο μέλος της οικογένειας διαβάζω συνοπτικά: Ο Οίκος Κοργιαλένιου καταγόταν από την Σικελία και συγκεκριμένα από την οικογένεια Conti Caridi ή Cariddi.Εγκαταστάθηκαν αρχικά στη Σκάλα της Κεφαλλονιάς και πήραν το επώνυμο Σκαλισιάνοι. Δύο αδελφοί, οι Βίκτωρας και Ιωάννης είχαν δικαστική διαμάχη για το ποιος θα φέρει το αυθεντικό επώνυμο με τα σχετικά προνόμια. Κέρδισε ο Βίκτωρας, ο Ιωάννης πήρε το επώνυμο της συζύγου του, Αγγελικής Κοργιαλένιου, και με αυτό εγγράφηκε το 1593 στο Libro d΄Oro. Γίνεται ιδιαίτερη μνεία στον Κοργιαλένιο Δημήτριο (1775- ) ο οποίος ήταν λάτρης των εθνικών ιδεών, είχε μυηθεί στη Φιλική εταιρεία από τον Υψηλάντη, βοήθησε τον απελευθερωτικό αγώνα και για την δράση του υπάρχουν επίσημα τιμητικά έγγραφα. Είχε σχέσεις με τη Ζάκυνθο, αφού παντρεύτηκε Ζακυνθία. Η γυναίκα του ήταν πρώτη εξαδέλφη της Ελισάβετ Μουτζάν Μαρτινέγκου, θυγατέρα της αδελφής του πατέρα της και με την οποία διατηρούσε αλληλογραφία. Η Αγγελική πέθανε στη Ζάκυνθο, όπου είχε έρθει για να συνέλθει από τον χαμό του πεντάχρονου παιδιού της, όπως μας πληροφορεί η ίδια. Όταν έμαθε τον θάνατό της, η Ελισάβετ τη θρήνησε και την πένθησε. Ο Δημήτριος στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στη Φλωρεντία .Η οικογένεια δημιούργησε εμπορικό οίκο που μεγαλούργησε τόσο στην Κεφαλλονιά όσο και στην Ευρώπη. Είχαν και έναν αδελφό Μαρίνο Ιατρό, που δεν συμμετείχε στις εμπορικές δραστηριότητες της οικογένειάς του. Πιθανόν ο ευεργέτης της Κεφαλλονιάς και εθνικός ευεργέτης Μαρίνος Κοργιαλένιος, υιός του Σπυρίδωνος, να ήταν ανιψιός του ιατρού Μαρίνου. Μια μελλοντική αρχειακή έρευνα ίσως φωτίσει περισσότερο το όλο ζήτημα και βρεθεί ποιος ήταν ο Ιατρός Μαρίνος Κοργιαλένιος που αναπαύεται στον Εσταυρωμένο Ζακύνθου”. Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στο περιοδικό “Κεφαλλονίτικη Πρόοδος”.
Ο Ι. Ν. Εσταυρωμένου προ του 1953 σε φωτογραφία του Αναστασίου Κουτουλογένη
Ο Ι.Ν. Εσταυρωμένου όπως είναι σήμερα.
