Θυμάμαι τον Αείμνηστο Γιάννη Χρυσικόπουλο… Λες και αν δεν τον ήξερες, δεν σού γέμιζε με τίποτα το μάτι… Όσο μπόϊ τού έλειπε, τόσο “μυαλό ξουράφι” είχε… Χθες την νύχτα, και έδεκει μπλεγμένος μέσα στις σημειώσεις μου, στους φακέλους μου και στα βιβλία μου, βρίσκω το δημοσίευμα της “Ημέρας¨ την 11η Μαρτίου του 2011. Έγραφε λοιπόν η ημερήσια τοπική εφημερίδα “Ημέρα”: “ΕΦΥΓΕ Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ… Στα 73 του χρόνια έφυγε από κοντά μας, ο αγαπητός συμπολίτης μας, Γιάννης Χρυσικόπουλος, νικημένος από την επάρατη νόσο στον άνισο αγώνα με τον θάνατο, όπου κανείς δεν βγαίνει νικητής. Γεννήθηκε στην πόλη της Ζακύνθου το 1939. Αυτοδίδακτος δημοσιογράφος, εξέδωσε το 1963 την εφημερίδα “ΜΕΛΛΟΝ” και ακολούθως, το 1970 το λογοτεχνικό περιοδικό “ΛΥΡΑ”. Φίλος καλός, και από την παλιά “πάστα” της μετασεισμικής Ζακύνθου, άνθρωπος μοναχικός, από εκείνους που διέθεταν σεβασμό και αγάπη για τον τόπο του, πάντα ήθελε να τον πάει ένα βήμα μπροστά. οι παλιότεροι τον θυμούνται στο στέκι του, το πρώτο βιβλιοπωλείο, που ιδρύθηκε από τον ίδιο στο νησί μας, να προσπαθεί να μεταδώσει στους νεότερους την αξία των γραμμάτων και της τέχνης. Γεγονός που αποδεικνύεται από τον αγώνα του, τόσο για το Μεσαιωνικό θέατρο στην Ζάκυνθο, όσο και την προώθηση παραδοσιακών μορφών έκφρασης και παραγωγής. Το 1982 ιδρύει μαζί με τον δημοσιογράφο Κώστα Μαλαπέτσα την τοπική ΕΡΑ παρουσιάζοντας την εκπομπή “Εδώ Ζάκυνθος”. Διετέλεσε πρώτος Γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ στο νησί μας το 1974. Διέθετε σπάνιο και τεκμηριωμένο το αρχείο που αφορούσε πρόσωπα, πράγματα, καταστάσεις και γεγονότα στο νησί μας και όχι μόνο. Δυσεύρετο αρχειακό υλικό, του οποίου η τύχη παραμένει άγνωστη, αν και ο μέχρι πρότινος Δήμαρχος Αρτεμησίων Αντώνης Αντίοχος είχε εκφράσει την διάθεση να δημιουργηθεί αίθουσα που θα φέρει το όνομά του και θα αξιοποιηθεί δεόντως προσφέροντας την δυνατότητα στον ερευνητή του μέλλοντος να αντλήσει ιδιαίτερες πληροφορίες’. Ο Γιάννης ο Χρυσικόπουλος είχε γράψει ένα άρθρο τον Ιούνιο του 1976 το οποίο το βρήκα σε άρθρο της εφημερίδας “ΗΜΕΡΑ” την 5/5/2011 και σάς το παραθέτω ως έχει: ” Εισαγωγή [στη Φωσκολιανή Ανθολογία]
Μέσα στο στερέωμα του κύκλου των Ζακυνθινών γραμμάτων, ένας φωτεινός γαλαξίας κυριαρχεί: είναι οι ποιητές, Νικόλαος – Ούγος Φώσκολος (1778 – 1827), Ανδρέας Κάλβος (1792 – 1869) και ο μεγάλος του Γένους ψάλτης Διονύσιος Σολωμός (1798 – 1857).
Αυτοί είναι η σφραγίδα της ζακυνθινής κουλτούρας· ακόμη είναι οι Διόσκουροί της.
Μέχρι και σήμερα ακόμα, ο Σολωμός περισσότερο και λιγότερο ο Κάλβος, γνωρίζουνε κάθε τιμή και δόξα, αντάξια φυσικά στο πνευματικό έργο τους, τόσο στα ζακυνθινά γράμματα, αλλά και γενικά στο χώρο της νεοελληνικής ποίησης.
Ο Φώσκολος όμως παραμένει στο περιθώριο. Αγνοημένος, ο ποιητής των «Τάφων» στη γη που γεννήθηκε και αγάπησε σταθερά όσο τίποτα άλλο στην τόσο πολυτάραχη ζωή του!
Ακόμη άγνωστος στο πλατύ κοινό, αφού δεν μπορεί να τον πλησιάσει κανείς, παρά μόνο στη σκιά της παραγκώνισής του.
Γιατί αυτή η αδικία;
Περισσότερο όμως, η αδικία αυτή, αφορά ή μάλλον βαραίνει, τους σημερινούς Ζακυνθινούς· εκείνους μάλιστα που κατά σύστημα κάνουνε στείρα παρελθοντολογία με πρόφαση τη συνέχιση της τοπικής πνευματικής παράδοσης, ενώ μας δίνουνε συνέχεια διάφορα χιλιογραμμένα ιστορικά αναμασήματα, που σκοπό έχουν την προσωπική και μόνο προβολή τους…
Αλλά ο παραγκωνισμός αυτός δεν μπορεί να μειώσει την παγκόσμια ακτινοβολία του Φώσκολου!
Θέλω, με την τωρινή έκδοση της Φωσκολιανής Ανθολογίας, να συνεχίσω την ντόπια παράδοση που αφήσανε οι Σ. Δεβιάζης, Δ. Δάσης, Μ. Σιγούρος, η Μαριέττα Γιαννοπούλου (Επτανήσια), η οποία περισσότερο από όλους αγάπησε το έργο του ποιητή και τέλος ο αγαπητός και σεβαστός φίλος κ. Σπύρος Μινώτος.
Όλοι αυτοί σκύψανε πάνω στο έργο του Φώσκολου, με στοργή και αγάπη. Το αποδώσανε στα ελληνικά σε ένα σημαντικό του μέρος, κυρίως την ποίηση από τα ιταλικά.
Μεγάλη είναι η επιθυμία μου να προσφέρω και εγώ κάτι στη μνήμη του ποιητή με την έκδοση αυτή, στη σειρά των εκδόσεων της Βιβλιοθήκης Ζακυνθινών Μελετών, όχι μονάχα σαν Ζακυνθινός, αλλά πολύ περισσότερο σαν Έλληνας.
Τέλος, ακόμη και σήμερα η παγκόσμια κουλτούρα – περισσότερο στην Ιταλία, μάλιστα και στις άλλες λατινικές χώρες – δίνει στο Φώσκολο μια πρωτοπορία όχι μονάχα σαν ποιητή αλλά σαν άνθρωπο που πολέμησε στην ταραγμένη εποχή του, σε ολόκληρη τη ζωή του, για τα ωραιότερα και τα πιο αγνά ιδανικά· λευτεριά, ισότητα και δικαιοσύνη.
Είναι τα ιδανικά της πρωτοπορίας του ουμανισμού – ανθρωπισμού, από το χθες, για το σήμερα και το αύριο.
Ζάκυνθος, Ιούνης 1976
Γιάννης Χρυσικόπουλος
Μία ακόμη όμορφη περιγραφή του Γιάννη Χρυσικόπουλου έχει κάνει στην “ΗΜΕΡΑ” ο Λογοτέχνης, Συγγραφέας και Ποιητής κ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΕΡΡΑΣ. Γράφει λοιπόν ο κ. Σέρρας: Έχοντας ήδη περάσει στον «κόσμο» των σκιών και των πνευμάτων, στην ιστορία των τοπικών γραμμάτων (με τις πολλές μείζονες και ελάσσονες «φωνές») και στην κρίση του αδέκαστου Χρόνου, ο αείμνηστος Γιάνης Χρυσικόπουλος (1938 – 9.3.2011), δημοσιογράφος, ανταποκριτής και συνεργάτης εφημερίδων και ραδιοσταθμών, εκδότης, συντάκτης διαφόρων κειμένων, βιβλιοπώλης, συλλέκτης ποικίλου αρχειακού υλικού, ενεργός και χαμηλότονος πολιτιστικός παράγοντας (στο πλαίσιο των δυνατοτήτων και των ενδιαφερόντων του), άτομο με το θάρρος της γνώμης του και προοδευτικά τοποθετημένος, συνεπής με τις ιδέες του και την κοσμοθεωρία του, ολιγαρκής, ανιδιοτελής, συνήθως σκεπτικός και λιγομίλητος, μοναχικός μα όχι απόκοσμος κλπ., παραμένει στη σκέψη μας «ζωντανός» χάρη στην ιδιότυπη ανθρώπινη παρουσία και συμπεριφορά του. Κι ακόμη, χάρη στις αναμνήσεις μας από τη συνύπαρξη και τη συναναστροφή μας στη νεότερη Ζάκυνθο (από τα μαθητικά, για πολλούς, χρόνια), χάρη στη δραστήρια, διακριτική μα αισθητή ανάμειξη και ενασχόλησή του με τα πολιτιστικά πράγματα του νησιού μας (συνεχιστής κι αυτός μιας μακραίωνης παράδοσης), από τη δεκαετία του 1960 και μέχρι πρόσφατα – παρά τις όποιες αντιξοότητες και τα προβλήματά του, χάρη στις ποικίλες εκδόσεις και γραφές του, όπως π.χ. αυτές που αποτυπώνονται, κυρίως, στην εφημερίδα του (Το) Μέλλον, στο βραχύβιο περιοδικό του (με τον καλβικό τίτλο) Λύρα, στις ζακυνθινολογικές του – σχετικές με το πολιτιστικό μας παρελθόν – εκδόσεις «Μέλλον» (με είκοσι, περίπου, βιβλία) κλπ., με τις οποίες τίμησε κατά καιρούς (με τον δικό του εκφραστικό και αισθητικό του – όχι απαιτητικό – τρόπο, χωρίς να διεκδικεί τίτλους, επαίνους, προβολής κ.ά.) διάφορες επιφανείς ή σημαντικές μορφές της αλλοτινής Ζακύνθου. Ανάμεσα σ’ αυτούς που ως εκδότης και επιμελητής των βιβλίων του ξεχώρισε και παρουσίασε ο Γ. Χρυσικόπουλος είναι και οι: Παν. Δοξαράς, Σπ. Δεβιάζης, Δημ. Γουζέλης, Ανδρ. Κάλβος, Ανδρ. Μαρτζώκης, Νικ. Κουτούζης, Αγγ. Σουμάκης, Διον. Σολωμός, Διον. Ρώμας και Ούγος Φώσκολος”.
