Σήμερα γιόρταζε η ιστορική, προσεισμική εκκλησία των Αγίων Σαράντων του κέντρου της Χώρας της Ζακύνθου, χτισμένη αρχικά ξύλινη (1646) και αργότερα πέτρινη, με την οικονομική αρωγή του λαού και ιδιαίτερα των κατοίκων εκείνης της συνοικίας. Αιτία για το χτίσιμο της εκκλησίας και του διπλανού ωραίου καμπαναριού ήταν η δεύτερη επιδημία της πανούκλας (1646) που αφάνιζε την Ζάκυνθο, τριάντα χρόνια ύστερα από την πρώτη (1617). Σήμερα γιορτάζει ο Ιερός Ναός Αναλήψεως. Ο Ναός αυτός έγινε κέντρο της συντεχνίας των Ναυπηγών. Η ονομασία αυτή υπάρχει σήμερα σαν ανάμνηση των ομώνυμων μαρτύρων που τιμώνται τις 9 Μαρτίου και χτίστηκε σε οικόπεδο, που δώρισε ο ευγενής Βαπτιστής Μοτσενίγος το 1646 καθώς επίσης και σε ανάμνηση της απαλλαγής του νησιού από την δεύτερη, μεγάλη επιδημία της πανούκλας. Η εκκλησία αυτή χώριζε την πόλη κοινωνικά σε δύο κομμάτια, την “Μέσα Μερία” των Ευγενών και των Αστών και την “Όξω Μερία” των Ποπολάρων. Στην εκκλησία είχαν μεταφέρει πολλά από τα έργα τέχνης τους οι Κρήτες πρόσφυγες και ανάμεσά τους και το τεμάχιο του Λειψάνου του Προστάτη του Ηρακλείου Αγίου Μηνά όπου εκεί κάθε χρόνο μαζεύονταν την ημέρα της μνήμης Του και τιμούσαν την επέτειό Του. Όλα αυτά βέβαια έγιναν ανάμνηση και παρελθόν με την σεισμοπυρκαγιά του 1953 και οι μάρτυρες της λίμνης της Σεβαστείας μετακόμισαν και φιλοξενούνται στον Ιερό Ναό Αναλήψεως ο οποίος τιμάται και στο όνομά Τους έχοντας μία δεύτερη Αγία Τράπεζα αφιερωμένη στην μνήμη Τους. Σαν σήμερα, γιορτή των Αγίων Σαράντων, στην Ζάκυνθο οι γεωργοί κλαδεύουν τις περγουλιές και τις μουριές ενώ οι νοικοκυρές στην Ζάκυνθο μαγείρευαν 40 φαγητά!!! Εκκλησία των Αγίων Σαράντων υπήρχε μέχρι και το σεισμό του 1953 στο χωρίο της Ρίζας της Ζακύνθου, Φιολίτης. Από το λαό λεγόταν “ο Άι Σαράντης” και ανήκε στην οικογένεια Καπανδρίτη!!!Μια άλλη εκκλησία Αγίων Σαράντων ή Αγίας Πελαγίας αναφέρει ο ιστοριοδίφης Ντίνος Κονόμος στο βιβλίο του “Εκκλησίες και Μοναστήρια στην Ζάκυνθο”. Αναφέρει ότι ήταν σωζόμενη άλλοτε στο Προάστιο των Κήπων, ιδιοκτησίας των αδελφών Καλέκα (1628). Η εκκλησία περιείχε ωραίες εικόνες μεταβυζαντινής τεχνοτροπίας του 17ου αιώνα και νεώτερες. Οι κυριότερες εικόνες είχαν μεταφερθεί, πριν από τους σεισμούς του 1953, στο Μουσείο και καταστράφηκαν. Σώθηκε, ωστόσο, ένα σημαντικό έργο αρίστης Βυζαντινοκρητικής τέχνης του Γεωργίου Σκορδίλη με την απεικόνιση “των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, των εν τη λίμνη της Σεβαστείας μαρτυρησάντων” και τώρα βρίσκεται (το βιβλίο του Κονόμου γράφτηκε το 1967), για επιδιόρθωση και καθαρισμό στο Νέο Μουσείο. Άλλοι ομώνυμοι Ναοί, στο Καταστάρι (του Πυριόχου) και Κήποι (των Λογοθετών). Ο Ναός των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων στην πόλη της Ζακύνθου προσεισμικά ήταν δίπλα από την Αστυνομία, στην σημερινή οδό Τζουλάτη και απέναντι σχεδόν από το Φαρμακείο Μουζάκη.
Η εκκλησία των Αγίων Σαράντα λίγο πριν κατεδαφιστεί, μετά τους σεισμούς του 1953, ”για χάρη της νέας πόλης”…
