Κάποτε έγραφε ο Λαογράφος – Συγγραφέας Διονύσης Φλεμοτόμος: Η εκκλησία του Εσταυρωμένου στην αρχή του δρόμου για το Κρυονέρι κτίσθηκε αρχικά αφιερωμένη στον Άγιο Σάββα, που γιορτάζει σήμερα. Αυτό επιβεβαιώνεται από την τέταρτη εικόνα του τέμπλου, αυτήν που παριστάνει τον Άγιο του Ναού, η οποία εικονίζει τον Ηγιασμένο Όσιο. Πολλά λέγονται για την μετονομασία. Ένας θρύλος θέλει επειδή φυλασσόταν στο Nαό το πόδι ενός σταυρωμένου από τους Εβραίους Χριστιανόπουλου. Η αληθινή αιτία, όμως, πρέπει να είναι η πολυπρόσωπη εικόνα της Σταύρωσης η οποία υπάρχει στο τέμπλο, στη θέση της δεσποτικής του Χριστού. Ο Ναός χτίστηκε το 1579 από τον ιερομόναχο Χρυσολουρά, στην περιοχή που ετάφησαν οι νεκροί της ναυμαχίας της Ναυπάκτου (1571), των οποίων τα σώματα έφεραν τα κύματα στην Ζάκυνθο. Την περίοδο του Πάσχα του 1712 τάφηκε στο ναό το σώμα του πεντάχρονου Ιωάννη Ζερβού, ο οποίος βρέθηκε πνιγμένος στην “πούντα του Νταβία” με πληγές στα χέρια και τα πόδια. Η ανακάλυψη αυτή αναστάτωσε το λαό, ο οποίος κατηγόρησε τους Εβραίους και προέβη σε βιαιοπραγίες εναντίον τους, μέχρις ότου οι αρχές κατάφερναν να ελέγξουν την έκρυθμη κατάσταση. Έκτοτε ο Ναός ονομαζόταν από τον κόσμο “του Εσταυρωμένου” και αυτή η ονομασία επεκράτησε τελικά. Το 1717 κτήτορες του Ναού ήταν οι οικογένειες Ντελάζαρη και Τζελεμά και το 1881 οι οικογένειες Μερκάτη και Βερύκιου. Στο Ναό είναι θαμμένος ο Ιερομόναχος Άνθιμος Αργυρόπουλος. Στην Πισκοπή του Τζάντε (Μητρόπολη), ακούγεται πανηγυρικά το «Χριστός Γεννάται».











