Του Αειμνήστου καλού φίλου ΔΙΟΝΥΣΗ ΦΛΕΜΟΤΟΜΟΥ: “Την ημέρα αυτή η Ζάκυνθος, είχε μία δική της καθαρά τοπική εορτή. Μέσα στο καταχείμωνο γιορτάζει τον Άγιο Γεώργιο και συγκεκριμένα την ανάμνηση του θαύματός Του, με το οποίο απαλλάχτηκε η πόλη και το νησί από την φοβερή, (3η κατά σειρά), επιδημία της πανούκλας. Στα τέλη του 17ου αιώνα ένα βράδυ της 13ης Νοέμβρη του 1687 σύμφωνα με τα λεγόμενα, κάποιοι ιερόσυλοι έκλεψαν την εικόνα του Αγίου Γεωργίου του Καμαριώτη, η οποία ανήκε σε κάποιον Ιωάννη Παπαδόπουλο όπου την έφερε στην Ζάκυνθο από την Κρήτη, μετά την πτώση του Χάνδακα το 1669, και την αφιέρωσε στην Εκκλησία του Αγίου Δημητρίου του Κόλα για δημόσια λατρεία. Αφαίρεσαν τα τάματα και το ασημένιο της πουκάμισο και την πέταξαν σε έναν τράφο, στο δρόμο που ανεβαίνει προς το Κάστρο στην σκοντράδα των Αγίων Αναργύρων. Εκεί το πρωί την βρήκαν δύο νέοι όπου πήγαιναν για κυνήγι. Ο κλήρος και πολύς λαός με επικεφαλής τον Πρωτοπαπά την μετέφεραν και πάλι στην Εκκλησία της, αφού σταμάτησαν την λιτανευτική πομπή στον Φόρο (πλατεία Αγίου Μάρκου) και στους Αγίους Σαράντες, όπου διάβασαν αφορεσμό. Μετά από οκτώ ημέρες όλη η σκοντράδα (συνοικία) του Αγ. Δημητρίου του Κόλα προσβλήθηκε από πανούκλα, που σύντομα διαδόθηκε σε όλη την πόλη, αλλά και σε όλο το νησί. Η επιδημία αποδόθηκε σε εκδίκηση του Αγίου, για την κλοπή της εικόνας Του. Έτσι ο λαός κατέφυγε με προσευχές και νηστείες στον Μεγαλομάρτυρα και Του έχτισε εκκλησία στο κέντρο της πόλης, για να τοποθετηθεί η κλεμμένη και ατιμασμένη εικόνα Του, την οποία ασήμωσαν και πάλι, με χρήματα εράνων. Το οικόπεδο για να κτισθεί ο Ναός το δώρησε ευγενής Ιάκωβος Κομούτος. Εκεί ήταν η Εκκλησία προσεισμικά, κοντά στην Πλατεία Αγίου Μάρκου, στην σημερινή οδό Μαντζάρου. Τότε ακριβώς σταμάτησε και το θανατικό, στις 30 Ιανουαρίου του 1688. Η σωτηρία του τόπου αποδόθηκε στον Άγιο Γεώργιο και στις 7 Φεβρουαρίου της ίδιας χρονιάς ο Προβλεπτής Αλ. Κουερίνι με θέσπισμά του καθιέρωσε να γίνεται κάθε χρόνο στις 30 Ιανουαρίου επίσημη λιτανεία της εικόνας του Καμαριώτη, την οποία ήταν υποχρεωμένοι να παρακολουθούν τιμητικά ο Προβλεπτής, οι Σύνδικοι και ο Υγειονόμος της πόλης. Ακολουθία για την γιορτή έγραψε ο λόγιος Ιερέας Νικόλαος Γαβριηλόπουλος, που τυπώθηκε, για πρώτη φορά, στην Βενετία το 1710, στο τυπογραφείο του Νικολάου Σάρου. “Νίκης αίρει σοι τρόπαια, στεφανίτα Γεώργιε, Ζακυνθίων άπασα πόλις σήμερον. Και γαρ αυτήν ηλευθέρωσας, λοιμού σαις δεήσεσι, ρώσιν πάσι παρασχών, και υγείαν και δύναμιν, και νυν πρέσβευε, εκ φθοράς, και κινδύνων λυτωθήναι, τοις εκ πόθου τελούντας, την Ιεράν σου Πανήγυριν”. [Από τα στιχηρά του Εσπερινού]. H χαρακτηριστική εικόνα του Αγίου Γεωργίου είναι του Δημητρίου Πελεκάση και βρισκόταν πριν τον σεισμό του 1953 στον Άγιο Γεώργιο του Πετρούτσου. Τώρα βρίσκεται στον Ιερό Ναό Αγίου Λαζάρου πόλεως Ζακύνθου. Την 30η Ιανουαρίου όμως γιορτάζουν και οι Τρεις Ιεράρχες. Ναός τους υπήρχε στην Λιθακιά από το 1843 και είχε την επωνυμία οι Τρεις Ιεράρχες του Καρμόη. Πλέον, υπάρχει μόνο ένα προσκυνητάρι που βρίσκεται στο κέντρο της Λιθακιάς, απέναντι από τον Πολιτιστικό Σύλλογο για να θυμίζει τον χώρο του παλιού Ναού.
Η πρώτη έκδοση της ακολουθίας για την εορτή του Αγίου Γεωργίου στην Ζάκυνθο.
Το προσκυνητάρι των Τριών Ιεραρχών του Καρμόη στην Λιθακιά.
